بسم ا. الرّحمن الرّحیم

کشور عزیز ما ایران ، کشوری کهن و باقدمت چند هزار ساله دارای آثار باارزش و گرانقدر اسلامی و تاریخی و فرهنگی و تفریحی است و باید روش های جلب گردشگر داخلی و خارجی را مهیّا و در ترویج این صفت و شناسایی به هر وسیله با ابزار مدرن علم روز ، اطّلاع رسانی همگانی و وظیفه شناسی و احساس مسئولیت پذیری در این مورد شود و از این راه جذب سرمایه کلان برای ترقّی و پیشرفت کشور و حتّی موجب خودکفایی و استقلال اقتصادی و دیگر جوانب ذیربط می شود که بیشتر از سایر صنایع سودآوری حاصل می آید . کشوری که مملو از وفور این نعمات است باید بی نیاز و خودکفا باشد و کسب درآمد شود ؛ علاوه بر سایر منابع و منشأ ثروت و مال اندوزی باشد . اگر اقتصاد و دانش به همراه یکدیگر باشد ، هیچ گونه تحمیلی بر آن ملّت مقتدر و مقاوم و با بصیرت از کفّار و مشرکین وارد نمی شود . اقتصاد قوی اقتدار و افتخار ملّی است .

حدود و موقعیّت :

روستای یام در 4 کیلومتری شمال شهرستان فاروج واقع است و از شمال به شهر تیتکانلو بخش خبوشان و از مشرق به روستای حاجی تقی و از مغرب به روستاهای نجف آباد و برگرد و از جنوب به شهرستان فاروج در استان خراسان شمالی منتهی می شود . به زبان کرمانجی صحبت می کنند و مردمی خونگرم و مهربان و مهمان نوازند .

طرح هادی در آن جا صورت گرفته است . این روستا زادگاه این حقیر است و با معرّفی آن حقّ ناچیز و کمی درباره ی آن که بتوانم انجام و ادای احترام بنمایم که بیشتر از آن حق به من دارد و از عهده ی ارادت و ابراز احساسات و دوستی نسبت به آن ناتوانم .

مردم آن به کشاورزی و دامداری و عدّه ای معلّم و کارمند در ادارات و صنایع و کارهای مختلف در سایر شهرها هستند .

محصولات کشاورزی مانند گندم و جو و کشت های فصلی مانند گوجه فرنگی و زعفران و چغندر و یونجه برای دام ها ، محصولات دامی و فرآورده های لبنی و .

آبیاری کشتزار از طریق چاه های عمیق و نیمه عمیق آب و طرح آبخیزداری جمع آوری آب در استخرها (آب باران) . دارای باغ های انواع انگور که بیشتر آن ها را کشمش می کنند و کمی از آن تر و تازه فروخته می شود .

روش کاشت و برداشت با ابزارآلات و ادوات مدرن کشاورزی انجام می شود .

در گذشته قنات بود و از آب آن ها برای آبیاری استفاده میشد ؛ اکنون قنوات خشک شده و آب ندارند . رودخانه های اترک از جنوب و کوران اسفجیر از کردیه و ترکیه ی این روستا می گذرند .

شهدا :

این روستا چند شهید در دفاع مقدّس و جنگ تحمیلی غرب و کفّار به ایران توسّط صدّام حسین کافر و ملعون و مزدور استکبار و صهیونیزم بین المللی شرق و غرب ملحد تقدیم نموده اند و همچنین شهید مردمی در به وجود آمدن انقلاب اسلامی دارند . این شهدا عبارتند از : سردار جلال موفّق - بهرام میهن - محمّدتقی صبح خیز - حسن گلپرور - عبّاس عبدی - عبّاسعلی عبّاسی - رسول قربان پور و محمّدتقی سبحان پور .

ان شاء ا. با سالار شهیدان امام حسین (ع) در قیامت محشور و از شفاعت ایشان مستفیض شوند .

نصّ قرآن کریم است که نپندارید کسانی که در راه خدا کشته شده اند مرده اند ؛ بلکه در نزد خداوند روزی می خورند .

روستای یام زادگاه شهید سردار جلال موفّق است .

محلّات :

روستای یام دارای چندین محلّه است و برخی از آن ها : دری کله - اورته کله - اسماعیل آباد - علی آباد خراب - یانی تپّه - قره چشمه - تپّه - سه گوشان - پایه له - قرقاب - ملک آباد - تپّه شیخان - کوچه گالیان - کلاته اسماعیل خان - کلاته جعفربیک - کلاته شیخکانلو - کلاته عبدا. آباد - اورنچه یره - درازه - یان برق - داش خانه - باغ قلّان - آیش اوّل - آیش اورته - آیش قلّان - باغ باشان - چمن لیلی - طوییل - دهیوز.

صنایع دستی :

درگذشته صنایع دستی رونق داشت ؛ مانند : گلیم و جاجیم بافی و قالی و فرش از پارچه های غیرمصرفی مانده از لباس ها - گلدوزی - جوراب و پیتاوه بافته از پشم (ساق بند) را در زمستان و کارهای بازحمت می پوشانده - کیسه های بافتنی از پشم برای تمیز کردن بدن در حمّام استفاده میشد و جوال و خورجین از پارچه های سرقیچی و اضافه ی خیّاطی - مچ بند و .

آداب :

آداب و رسوم در کشور ما از تنوّع ویژه ای برخوردار است و این روستا هم رسوم مختص به خود دارد . چند نمونه از آن ها عبارتند از :

علم گردانی :

یکی از آداب عزاداری علم گردانی است . روستای یام ، ماه های عزا ، محرّم و صفر را با بهترین نحو عرض ارادت و ابراز محبّت و مودّت به خاندان عصمت و طهارت (ع) را در شادی شان شاد و مسرور و در حزن آنان غمگین و محزون و عزادارند ؛ به ویژه در شهادت حضرت اباعبدا. الحسین (ع) و یاران و اصحاب باوفایش سنگ تمام می گذارند و سوگواری می نمایند .

در روز اوّل محرّم ، مردم با افراشتن و حمل علم و پوشیدن لباس سیاه ، حالت حزن به خود گرفته و به در خانه ی اهالی روستا می روند و نذورات و هدایا را جمع آوری می نمایند و در مدّت 15 شبانه روز از اوّل محرّم هزینه های مسجد و عزاداری صرف می شود .

شبیه خوانی :

شبیه خوانی این روستا مشهور است و از جاهای دور به ویژه در روز عاشورا برای تماشای آن به این جا می آیند و در پایان با دادن ولیمه حلیم که در منطقه معروف است ، پذیرایی و اکرام می شوند .

بعضی از پیشکسوتان و پیرغلامان و تدارکات و مدّاحان و نوحه خوانان مرحوم شده اند و در رحمت الهی آرمیده اند و ان شاء ا. غفور الرّحیم آنان را با پیشوای شان سالار شهیدان (ع) و شهدای کربلا در یوم الورود محشور و از شفاعتش نصیب و مستفیض عنایت فرماید .

تعزیه خوانی یکی از روش های عزاداری آیینی و سنّتی است که در کشور ما صورت می گیرد .

شبیه خوانان روستای یام حرفه ای و با مهارت و هنرمندی و مدیریّت و تدبّر و با وسایل و ابزار مجهّز و باشکوه تر اجرا می نمایند .

اسامی عزیزان ارجمند و بزرگواران ، ذاکرین و مدّاحان و تعزیه خوانان و پیشکسوتان و تدارکات و مرثیه سرایان و نوحه خوانان و پیرغلامان امام حسین (ع) روستای یام : آقا بزرگ حسینی - سیّد علی اصغر حسینی - ملّاولی صحرایی - حاج علی اکبر آدینه - حمزه ابراهیم زاده - حاج برات محمّدیان - مرادخان فخرایی - کربلایی شاه اسماعیل زاهدی - حجی محمّد مغربی - علی موحّد - رجبعلی بدری - حاج مسلم نوروززاده - حاج امیر رهنما - برات محمّد معمّری - حاج حجی محمّد منصوری - کربلایی عبّاس آدینه - کربلایی غلامرضا ملّایی - حاج محمود محمّدیان - کربلایی شیخ حسن خادم - کربلایی علی صحرایی - کربلایی برات ثالث - کربلایی ملّاعبّاس صبح خیز - کربلایی امیر بیگی - سعادتقلی رهنما - مهدی آدینه - رمضان ذرّه پرور - قنبر معمّری - کربلایی حمید خوش کلام - سلطانعلی معمّری - رمضان مهاجر - روح ا. آدینه - کربلایی محمّدرضا صحرایی - حاج اسماعیل دنیوی - علی اصغر عزیزی - ابراهیم دنیوی - علی حسین ذرّه پرور - محمّد پولادی - هادی آدینه - یدا. آدینه - مرتضی آدینه - حاج علی کبودی - یوسف خان مستان - کربلایی حسینقلی رضایی - بابا علی ملّایی - علی رشیدی - علی محمّد خسته جوزان - علی خسته جوزان - کربلایی علی اصغر خادم - رمضانعلی غفوری - علیرضا خندان - احمد ندیمی و .

تعزیه خوانان روستای یام چنان صحنه های دلخراش شهادت امام حسین (ع) و یارانش را با زیبایی خاص و ماهرانه تداعی و مجسّم به تصویر می کشند که گویا صحرا و دشت پربلای کربلای معلّی را تجسّم عینی بخشیده و ارتباط قلبی با پروردگار برقرار کرده و با معنویّت مزیّن نموده و خیلی اشک آور و گریه خیز و با اندوه و غم می باشد .

گروه های شبیه خوانان میرزای شاهرودی اهل شهر شاهرود و میرزای کاشمری اهل شهر کاشمر ، در ماه های محرّم و صفر و یا در ایّام طول سال به روستای یام می آمدند و با تعزیه خوانان این روستا با هم به اجرای باشکوه مراسم شبیه خوانی می پرداختند . در بعضی از خانواده های این روستا ، مدّاحی و تعزیه و نوحه و مرثیه خوانی ارثی و ماندگار است .

مساجد :

روستای یام دارای دو مسجد به نام های جامع و صاحب اّمان (ع) و یک حسینیه می باشد .

هیئت :

مردم این روستا با دسته جات ی و زنجیرزنی در روز تاسوعا به آرامستان می روند و در شب های تاسوعا و عاشورا با هیئت ها به مساجد می روند و عزاداری می نمایند و در روز عاشورا به امام زاده روح ا. (ع) در نزدیکی روستا می روند و با سایر هیئت هایی که از روستاهای مجاور به آن جا می آیند اوقاتی را به سوگ می نشینند و تا ظهر به روستا برمی گردند و به مساجد و بعضی از منازل که تدارک ولیمه نمودند ، جهت پذیرایی می روند .

از زیبایی های هیئت ها ، حمل پارچه نویسی با ابزار عزا و پرچم های رنگین در بین و یا در پیشاپیش آن ها است .

راهپیمایی زیارت :

جمعی از مردم روستا در ایّام سوگواری آخر صفر در سالروز شهادت خاتم الانبیاء (ص) و امام حسن مجتبی (ع) ، پیاده به زیارت حضرت امام رضا (ع) به مشهد مقدّس می روند و از ثواب و فضیلت آن به فیض می رسند و همچنین بعضی در سالروز اربعین سیّدالشّهداء (ع) به کربلا و نجف همراه سایر مردم در راهپیمایی فرهنگی و زیارتی میلیونی شرکت می نمایند .

شام غریبان :

مردم در شب شام غریبان حسینی با دسته جات از مسجد صاحب اّمان (عج) به مسجد جامع می روند و با خواندن اشعار مربوطه عزاداری می کنند و در گذشته این عمل در بیابان صورت می گرفت که خیلی حزن انگیز بوده و هست .

هیئت حضرت علی اصغر (ع) :

این هیئت تشکیل شده از بچّه های ذکور با پوشیدن کفن در روز عاشورا سوگواری می نمایند و هر بیننده ای را به گریه و غم وا می دارد و حال و خاطرات کودکان کربلا را یادآوری می کند و متذکّر می شود .

اطعام حج :

کسانی که به حج مشرف می شوند بعد از مراجعت در مساجد به مردم طعام می دهند و سخنران این مجالس درباره ی حج مطالبی را بیان می کند .

اطعام سربازی :

کسانی که بعد از پایان وظیفه  ی خدمت سربازی می آیند ، اولیای آنان به مردم روستا ولیمه می دهند .

مجالس :

این مجالس بین ن این روستا برگزار می شود و همراه با آیین مذهبی و نذورات می باشد . هر مجلسی به ویژه نه باید عاری از شبهه و ریا و خرافات و بدعت ها و انحرافات و منکرات و چشم و هم چشمی و اسراف باشد تا بابصیرت و اخلاص و تزکیه شده باشد .

شب نشینی :

دورهمی و شب نشینی از قدیم در شب های پاییز و به ویژه فصل زمستان که مشغله ی کاری کمتر است مرسوم بوده است که مردم به منازلیکدیگر می روند و لحظاتی را به خوشی و سرور می گذرانند و ان شاء ا. همیشه در خرّمی و شادی باشند .

عید نوروز :

مردم این روستا در عید نوروز به منازل یکدیگر می روند و با خوردن انواع شیرینی و تنقّلات و آجیل و بعضاً با صرف غذا اوقات خوشی را سپری می کنند و کینه و کدورت ها را از خود دور می نمایند . از خداوند ، اتّحاد و دوستی بین آنان را خواستاریم .

ورزش :

مردم این روستا در گذشته ورزش های سنّتی و محلّی و بومی از جمله کشتی انجام می دادند و اکنون بیشتر به کشتی علاقه دارند و در این ورزش خوب درخشیدند و کشتی گیران و پهلوانان و پیشکسوتان معروف تحویل جامعه ی ورزشی داده اند . بعضی از آنان آقایان : کربلایی ابراهیم پهلوان ندیمی - حاج حسین پورجعفر - محمّد خوش سیما - کربلایی علی زاهدی - صفر صفری - صفر پورجعفر - حاج علی صبح خیز - علی حسین خدابنده - کربلایی علی دولتخواه - کربلایی حمید خوش کلام - الیاس اسماعیلی - ناصر ندیمی - اصغر پولادی - اسماعیل ندیمی - احمد ندیمی - امیر خدابنده و .

در روستای یام در خانواده ی بعضی از کشتی گیران این ورزش موروثی است و چند نفر کشتی گیرند .

فرهنگ نام :

یام مأخوذ از مغولی ، اسب چاپار است . یدکی که در هر یک از منزل های بین راه نگهدارند تا قاصد و پیک به محض رسیدن به آن منزل اسب خود را بگذارند و بر آن سوار شود ؛ یامه هم گفته شده .

در این محل اسب ها و سایر وسایل پیک هایی که به خبوشان (شهر قوچان در قدیم خبوشان نام داشت .) رفت و آمد داشته اند ، نگهداری می شده و چاپار به خبوشان برده است .

چنگیزخان  در سر راه ها ، منازل کاروانی به نام یام درست کرده تا در آن ها لوازم مسافرتی و لشکرها را از علوفه و علیق اسبان و مأکول و مشروب و چهارپایان حاضر داشته باشند و مخارج آن ها تومان ها که هر دو تومانی یک یام بدهند و اسبان و چاپار دولتی به اسم الاغ (قاطر هم بوده) در آن جا برای رساندن ایلچیان مهیّا باشد و هر سال این یام ها را تفتیش می کردند و نواقص آن ها را رفع می کردند .

آثار تاریخی :

روستای یام دارای قدمت می باشد و از آثار تاریخی باقی مانده ی آن مشخّص و معلوم است .

اهالی اوّلیّه ی آن از شروان شمال روسیه (شوروی سابق) به این ده کوچیده اند و بیش از چهارصد سال ، زبان آنان ترکی بود که بعداً عدّه ای کرد نیز این جا ساکن شده اند که از طایفه ی بادّلو بودند .

تپّه ای به نام شیخ حسن (شیخان) می گویند که حدود بیش از سیصد سال قبل به وجود آمده است و شاید خیلی قدیمی تر باشد و این تاریخ را از سنگی که از تپّه استخراج شده ذکر می کنند ؛ در این سنگ نوشته شده : عاشور ولد اصل قاریق» .

در گذشته در این جا درختان سپیدار و سنجد زیاد بود . درخت سنجدی با بیش از یکصد و پنجاه سال ، کهنسال ترین درختان میوه محسوب می شد و اکنون وجود ندارد . درختی به نام سرنگ نیز وجود دارد که مردم اعتقاد دارند این درخت عزیز است که قدمتش بیش از دویست سال می باشد .

در یام تپّه چاهی به نام سعد وقاص وجود دارد که به وسیله ی گروه های باستان شناسی تاکنون حفّاری هایی انجام شده و گروه های اخیر را رابرت سرپرستی و حسین بختیاری راهنمایی می کرده و آثاری از زیست انسان هایی در شش هزار سال پیش از اشکانیان و ساسانیان به دست آمده است . چگونگی نامگذاری چاه سعد وقاص مدارک مشخّصی ندارد .

تپّه ای در روستای یام است که چهار هکتار وسعت و هفتاد متر ارتفاع دارد و حالا بر اثر عوامل جوّی باد و باران و برف و تگرگ و . فرسایش یافته و ارتفاع آن کم شده است . می گویند چهار برادر به نام های خان جان بیک ، ذوالفقار خان ، بخت علی خان و محمّد خان در داخل این تپّه برای نگهداری دام های خود سوم هایی ایجاد کرده بودند و معتقدند که سوم به یوم و سپس به یام تبدیل شده است و یکی از وجه تسمیه های نام این روستا به این سبب بوده است و گویا این وجه تسمیه روستا در این مورد صحیح نیست .

تپّه ی روستای یام به شماره ی 16586 ثبت در فهرست آثار ملّی شده است و قدمت آن از نوسنگی به کلکوئیک مفرغ قدیم تاریخی قرون اوّلیّه ی اسلامی می باشد .

خندق دژ و حصار و قلعه باروی دفاعی چهار برجی خشتی و در اطراف آن جوی عریض برای آبگیری حفر شده که از نفوذ دشمن جلوگیری می کرد . اکنون ویرانه های آن باقی مانده و نیاز به مرمّت و بازسازی دارد . این اثر قدیمی و دارای قدمت است .

آثار تاریخی نشانه ی قدمت و زینت بخش تاریخ و فرهنگ کهن است و قدر و ارزش آن ها را دانسته و در حفظ و حراست آن ها کوشا بود . گردشگران برای آگاهی و اطّلاعات بیشتر از مناظر و دیدنی ها و منابع طبیعی و گردشگری و تاریخی و باصفا و سرسبز و . در هر منطقه وجود دارد ، از اهالی آن جا جستجو و پژوهش و اطّلاع حاصل نمایند .

(این روستا زادگاه بنده ی حقیر است و اطّلاعات و آگاهی دارم - تحقیقات و پژوهش محلّی و اهالی از معتمدین و معمّرین و مطّلعین روستا - فرهنگ عمید - تاریخ ایران از آغاز تا انقراض قاجاریه - سرزمین و مردم قوچان)

نیاز و پیشنهاد :

جهت تسهیل حمل و نقل و رفت و آمد با وسایل نقلیه ی جادّه ی شوسه در غرب روستا به جادّه ی آسفالت تا شهرستان فاروج که از زمین های مزروعی می گذرد نیاز به آسفالت دارد . - دوره ی کامل آموزشی دبیرستان . - کمک و مساعدت مالی جهت احیاء و ترویج و رونق صنایع دستی که موجب خودکفایی اقتصادی و اشتغال زایی می شود . - ایجاد مجموعه ی ورزشی و . - دو جادّه ی آسفالت که از شرق و غرب این روستا می گذرد و خیلی پر تردّد است و گاهی منجر به تصادف و خسارت مالی و جانی شده است و نیاز به عرض بیشتر و تعریض دارد .

کشاورزی و دامداری روستای یام مستعد تبدیل به قطب صنعتی کشاورزی و دامداری و فرآورده های کشاورزی و دامی و لبنی و سرمایه گذاری را دارد و تسهیلات آن فراهم شود . - لایروبی و احیای قنوات - توسعه و گسترش و افزایش بخش ها و خدمات درمانی و دیوارکشی اطراف خانه ی بهداشت - ایجاد کتابخانه - طرح انهار و زهکشی و سیمانی کردن جوی های آب جهت رفع و جلوگیری از هدررفت آب آبیاری کشاورزی و آبخیزداری - تعلیم و آموزش جهت بهبود و ارتقاء و ترقّی هرچه بیشتر محصولات کشاورزی و دامداری به کشاورزان و دامداران توسّط ارگان های ذیربط - باغات انگور بسیاری بر اثر بی آبی خشک نابود شده است و راه های احیاء و رفع موانع مساعدت و تسهیلات فراهم گردد . - رفع سایر نیازمندی های اهالی و . - مدفن مطهّر امامزاده جعفر (ع) در روستای یام تجلّی گاه نورانیّت و معنویّت و زیارتگاه شیعیان و عاشقان و دوستان آل رسول (ص) و امامت و اهل بیت (ع) و ائمه ی اطهار (ع) شده است و نیاز به مساعدت و کمک و مرمّت و بازسازی دارد که آستانی در شأن و منزلت این معصوم زاده (ع) جلیل القدر بنا گردد . - در فصول بارانی به خصوص در فصل زمستان سیل از روستاهای اطراف به رودخانه ی روستای یام عبور و جریان دارد و پل هم سطح بنا گردیده و به بنای پل غیر هم سطح و با ارتفاع مناسب نیاز دارد .

از حق تعالی عزیز و قدیر رحیم ، تندرستی و عافیت دین و دنیا و آخرت و سربلندی و عزّت روزافزون این روستا را مسئلت داریم . ان شاء ا. التعالی .

بسم الله الرّحمن الرّحیم

مدفن امام رضا (ع) و قدومش در نیشابور و در محلّ قدمگاه لوح زرّین و سلسله الذّهب های عطیه من الله برای ایران و نهایت مباهات و افتخار است و به زیارت مرقد مطهّر و ردپای آفتاب با احترام ویژه با معرفت کامل بروید و پایبوسی نمایید تا در روز جزاء به فیوضات و معنویت نائل آیید .

ورود قدوم با میمنت پاره ی تن رسول خدا (ص) به کشور عزیز ما ایران ، دارای نعمات وافر است . خلد برین تا قیامت که محبّ خاندان رسالت پناه (ص) و امامت و اهل بیت اطهار (ع) هستند شده و افتخار همجواری و زائر و میزبانی دارد به خود می بالد و تمام خاک وطن مقدم و قدمگاه مبارک ثامن الائمه (ع) است و پایبوس هستیم اگرچه در محلّ مقدّس معجزه و ردپای بر سنگ نقش بسته و زیارتگاه دوستان و شیعیان و خاکش برای دوا و شفا ، طوطیای چشمان شده است و باشد که مهماندار و میزبان و همسایه و زوّار خوبی و رضایتمندی به شکرانه ی این نعمات عظیم و وصف نشدنی و فضل الهی برای ولی نعمات خویش باشیم و در قیامت از شفاعتش نصیب همه از عنایت عالِم آل محمّد شود .

قدمگاه با میمنت :

قدمگاه محلّ وادی طوی و اقدس قدوم بابرکت در نزدیکی شهر نیشابور که مورد تفضّل امام رئوف مرحمت گردیده اند ، در فهرست آثار ملّی ثبت شده و متعلّق به سده ی یازده هجری قمری است که به امر شاه عبّاس صفوی با گنبد فیروزه ای رنگ زیبا در دو طبقه به شکل هشت گوشه ساخته شده است و در دوران ناصرالدّین شاه قاجار نیز اقدامات و مرمّت به باغ قدمگاه شده است و از سال 1350 این باغ تحت حفاظت میراث فرهنگی و صنایع دستی شهرستان نیشابور و استان خراسان رضوی است . در این محل قدمگاه ، کتیبه های ارزشمند مربوط به دوره ی صفویه است که از زیباترین تزئینات وابسته به معماری است که بعضی از آن ها با آب طلا تزئین شده است . (رومه خراسان ، شماره 20153 - مفاتیح الجنان - تحفه المجالس)

زیارت اماکن دارای تقدّس و فضیلت و ثواب و اجر زیاد در پیشگاه باریتعالی و قاضی الحاجات دارند و نباید این موقعیت ها را به غفلت گذراند و روز م دست خالی از هر عبادت و طاعات و زیارت بود ؛ بلکه فرصت ها را غنیمت بدانیم و به توسّلات و مشاهد تمسّک جست که حصین و بهترین مدد و یاری می باشند ؛ به برکت معجزات از عطاهاست . اگر وضع مالی و اقتصادی خوبی دارید در ساخت و بازسازی و مرمّت آن ها شرکت و اقدام نمایید و خیراتی از خود به جا بگذارید که با احیای آن ها نام نیک شما مستمر خواهد شد و در حیات و ممات روح تان شاد و خرّم می شود .

از افراد متموّل انتظار و توقّع می شود هزینه های سعادت آخرتی موجب موفّقیّت دنیایی هم می شود ؛ به این امورات هم توجّه نمایید ؛ در غیر آن خسران و حسرت ابدی است و ره توشه ی سفر طولانی از پیش مهیّا و بفرستید که دیگران کارهای خویش را انجام می دهند و وقت عمل برای کسی از وابستگان و وارثین و فرزندان نمی ماند و هر کسی باید در گروه عمل خویش باشد ؛ پس هنوز نیامده فردایی به فکر حسابرسی آن بود و چشم انتظاری و کمک از دیگران کاری عبث و بیهوده است و باید با دست خود کارهای دنیوی و آخرت را به بهترین وجه و مقبول سریع الرّضا صورت گیرد که نهایت رستگاری و پیروزی و سرافرازی می باشد . صفت خیّری والاترین مدال افتخار که مزیّن و حلّیه بر سینه ی خیّرین است به کسب آن نائل آیید .

مروی است که وقتی که حضرت رضا (ع) به خراسان تشریف ارزانی می فرمود ، چون به شهر نیشابور رسید و از آن جا که گذشت به کنار چشمه ای فرود آمد و در آن جا سنگی بود . حضرت (ع) بر سر سنگ ایستاد و به نماز مشغول شد و نقش قدم مبارکش ماند و الحال آن سنگ را بریده و به دیوار نصب کرده اند و گنبدی ساخته و آستانه بدان قرار داده اند و به قدمگاه مشهور است و باغ های بسیار در آن جا بود . آن حضرت (ع) باغبان آن جا را طلب نمود و فرمود : ما را میل به انگور است ؛ برو برای ما انگور بیاور .» عرض کرد : انگور از کجا بیاورم ؟ حال که فصل زمستان است و از شدّت سرما درخت های انگور را خاک کرده ایم که مبادا از سرما رنج ببرند و یخ بسوزد .» فرمود : تو داخل باغ شو و قدرت خداوند را ببین .» چون به باغ آمد به قدرت حق تعالی و به معجزه ی حضرت رضا (ع) هر درخت میوه که در باغ بود از انگور و غیره همه پر بود و همه در غایت شادابی و رسیدگی دید . بسیار متعجّب شد که در این فصل این نعمت ها و میوه ها از کجایند و با خود گفت که : این باغ من نیست یا من خواب می بینم .» و چون باغبان از محبّان آل مروان ، کافر ملعون بود و از هدایت ین بی خبر بود ، دیگ حرص پلیدش به جوش آمد و به خاطر گذرانید که از ولایت پسر ابوتراب است ؛ صلاح در آن می بینم که بروم و به دروغ بگویم که در این باغ انگور نیست ؛ شاید که این نعمت ها برای من بماند . پس باغبان کافر ملعون دست خالی از باغ بیرون آمد . حضرت (ع) فرمود : چرا انگور نیاوردی ؟» آن روسیاه بدبخت گفت : در این باغ انگور نیست .» حضرت (ع) دانست که دروغ می گوید ؛ در غضب شد و فرمود : الهی باغ و باغبان ملحد ، هر دو را بسوزان .» این گفت و از آن جا کوچ فرمود و آن ملعون با خود گفت : اگرچه دروغ به پسر ابوطالب (ع) گفتم امّا نعمت بسیار در دست دارم .» پس شادی کنان به باغ رفت . چون داخل شد ناگاه ابری آمد و رعد و برق در آسمان پیدا شد و هوا تغییر کرد و آوازی سهمناک از آسمان برآمد و از هوا آتشی پیدا شده در باغ افتاد و در یک لحظه آن مشرک ملعون را با آن چه در باغ بود بسوخت . این است عاقبت کفّار و در دنیا و آخرت در آتش غضب قادر قهّار می سوزند .

قدمگاه باسعادت حضرت امام رضا (ع) همانند قدوم تابناک حضرت ابراهیم خلیل الرّحمان (ع) که مکّه المکرّمه را مزیّن و زینت بخشیده به قلوب مردم ولایتمدار ، نورانیّت و زیور و حلّیه ی بی نظیر پروردگار اجود الاجودین مهر ولایت و امامت حک و نقش ابدیّت عنایت و عطا فرموده است که شاکر و ثناگو و ستایشگر این مرحمت هستیم .

ذوالفضل العظیم زائر و زیارت بابرکت بارگاه و آستان قبور مطهّر و مشاهد منوّر و مقدّس حضرت ختمی مرتبت (ص) و ائمه ی اطهار (ع) و امام زادگان جلیل القدر را نصیب و برات و روزی عاشقان و دلباختگان پاک کوی محبّت یار کرامت مرحمت و عطا بفرماید . ان شاء الله التعالی .

بسم الله الرّحمن الرّحیم

یکی از عبادات مستحبّی است که در اسلام به آن تأکید شده و روحیه ی صبوری و استقامت و تقوا را تقویت می نماید و از هر صنف و سن و سالی در این همایش عظیم شرکت و مساجد را زینت می دهند .

اعتکاف مجموعه ای بابرکت و متبرّک از اعمال مانند انس با قرآن کریم و روزه و خواندن ادعیه و ذکر تسبیح فاطمه اّهرا (س) و نیابت برای متقاضیان التماس دعا هستند .

واقعاً بهترین و بالاترین و باارزش ترین عرصه و میادین عبودیّت و بندگی است .

معنی :

اعتکاف ، گوشه نشین شدن ، در جایی ماندن .

معتکف :

گوشه نشین ، کسی که برای عبادت در مسجد یا گوشه ی دیگر اقامت کند برای عبادت . (فرهنگ عمید)

اعتکاف خلوتگاه و محفل انس با عبادات مخلصانه به پیشگاه باریتعالی است .

فضیلت ماه رجب :

مراسم در ماه شریف رجب المرجّب انجام می گیرد و دارای فضایل زیاد است .

پیامبر خدا (ص) : ماه رجب ماه بزرگ خداوند است و ماهی در حرمت و فضیلت به آن نمی رسد و قتال با کافران در این ماه حرام است و رجب ماه خداست و شعبان ماه من است و ماه رمضان ماه امّت من است . کسی که یک روز از ماه رجب را روزه دارد مستوجب خشنودی بزرگ خداوند گردد و غضب الهی از او دور گردد و دری از درهای جهنّم به روی او بسته گردد .» 1

روزه داری در این ماه خیلی ثواب دارد و موجب رضای رئوف می شود و از دوزخ دور شود .

وجه تسمیه :

امام موسی الکاظم (ع) : رجب نام رودخانه ای است در بهشت از شیر سفیدتر و از عسل شیرین تر است و آشامنده کسانی اند که در این ماه شریف روزه بگیرند و اعتکاف نمایند .»

پسوند مرجّب بعد از نام رجب می آید و دارای معنی زیباست .

مرجّب : مهیب - معظّم - بزرگ و باشکوه . (فرهنگ عمید)

معتکفین در این چند شبانه روز با پروردگار راز و نیاز و نیایش و شب زنده داری می نمایند .

امام علی (ع) : شب بیداری در طاعت خدا بهار اولیاء و بوستان نیک بختان است . » (غرر الحکم)

پیامبر خدا (ص) : ماه رجب ماه استغفار امّت من است . پس در این ماه بسیار طلب آمرزش کنید که خداوند آمرزنده مهربان است و رجب را رجب می گویند زیرا که رحمت خداوند در این ماه بر امّت من بسیار ریخته می شود ، پس بسیار بگویید استغفرا. و اسئله التّوبه .» 2

در این ماه از رئوف بالعباد طلب عفو و بخشش نمود ؛ خداوند ارحم الرّاحمین و غفور الرّحیم است .

ثواب روزه :

کسانی که در این ماه روزه بگیرند مصون از سکرات موت و بعد از آن عذاب قبر و گذر پل صراط و هول روز قیامت هستند . روزه گرفتن در این ماه ، نجات از هول قیامت و تسهیل از عبور پل صراط و عذاب قبر و سکرات مرگ می شود .

ابن بابویه به سند معتبر از سالم روایت کرده است که گفت : رفتم به خدمت امام جعفر صادق (ع) در اواخر ماه رجب که چند روز از آن مانده بود . چون نظر مبارک آن حضرت (ع) بر من افتاد فرمود : رسول خدا (ص) که آن قدر ثواب از تو فوت شده که غیر از پروردگار کسی نمی داند ؛ به درستی که این ماهی است که خدا آن را به ماه های دیگر فضیلت و حرمت آن را عظیم نموده و برای روزه داشتن آن گرامی داشتن را بر خود واجب گردانیده .» پس گفتم : یابن رسول ا. (ص) اگر در باقی مانده این ماه روزه بدارم آیا به بعضی از ثواب روزه داران فایز می گردم .» فرمود : ای سالم هر که یک روز از آخر این ماه روزه بدارد ، خداوند او را ایمن از شدّت سکرات مرگ و از ترس بعد از مرگ و عذاب قبر و هر که در روز آخر این ماه روزه دارد بر صراط به آسانی بگذرد و هر که سه روز آخر این ماه را روزه دارد ایمن گردد از ترس بزرگ روز قیامت و از شدّت های آن روز و برات بیزاری از آتش جهنّم به او عطا کند .»

ادعیه :

در ماه رجب دعاهای زیادی از رسول اکرم (ص) و ائمّه ی طاهرین (ع) وارد شده و دارای فضیلت و ثواب بسیار است . این دعاها در کتب ادعیه و کتاب مفاتیح الجنان بیان شده است .

زیارت :

در ماه رجب دعاهایی برای زیارت هر مشهدی از مشاهد مشرّفه و مبارکه و عتبات عالیات و رسول خدا (ص) و اولیاء خوانده شود و معروف ترین آن ها زیارت رجبیّه است .

نماز :

در ماه رجب خواندن نماز به ویژه نمازهای قضا و مستحبّی که مخصوص شب و روز هستند از رسول خدا (ص) و ائمّه ی اطهار (ع) وارد شده ، دارای ثواب زیاد هستند .

غسل :

غسل کردن در این ماه از فضیلت خاصّی برخوردار است .

رسول اکرم (ص) : هر کس درک کند ماه رجب را و غسل کند در اوّل و وسط و آخر آن ، بیرون آید از گناهان خود ؛ مانند روزی که از مادر متولّد شده است .» 3

حج :

در ماه رجب ، حجّ عمره مستحب و مفید است و ثواب دارد .

امام زین العابدین (ع) : در ماه رجب شبانه روز نماز در نزد خانه ی خدا می گذاشت و دائم در سجده بود و اذکار بسیار می گفت .» 4

کسانی که تمکّن مالی دارند از ثواب حجّ عمره در ماه رجب بهره گیرند .

شب زنده داری :

احیاء و شب بیداری برای عبادت و طاعات و ذکر اذکار و تلاوت قرآن کریم و . ثواب زیاد دارد .

حضرت جعفر صادق (ع) از پدرش و از جدّش امام علی (ع) که آن حضرت را خوش می آمد که فارغ سازد خود را چهار شب در تمام سال یعنی احیاء بدارد آن شب ها را به عبادت و آن ها شب اوّل رجب و نیمه شب شعبان و شب عید فطر و شب عید قربان . 5

شبانه روز ماه رجب دارای اعمال خاص است که عمل به آن ها وفور در نعمات معنوی و مادّی و روحی و روانی و ثواب در دنیا و آخرت خواهد بود .

ایّام البیض :

این ایّام سه شبانه روز هستند و اعمال مخصوصی اعم از ادعیه و روزه و سایر عبادات و عمل امّ داود جزء آن هاست و از مهم ترین اعمال در مراسم معنوی اعتکاف می باشد که در روز پانزدهم رجب ، هنگام زوال ظهر غسل کند و نماز ظهر و عصر بخواند و بعد از نماز در جای خلوتی باشد و سوره های حج و توحید را صد بار و آیه الکرسی را ده بار و انعام - بنی اسرائیل - کهف - لقمان - یس - صافات - سجده - دخان - فتح - واقعه - ملک - اذا سماءون و هر سوره ای از قرآن کریم را تلاوت کند و سپس دعای معروف امّ داود را بخواند .

عید مبعث :

در روز بیست و هشتم رجب المرجّب ، پروردگار متعال ، حضرت ختمی مرتبت (ص) را به رسالت و نبوّت مبعوث گردانید و این روز عید برای مسلمین است و اعمال باثواب دارد که شب زنده داری و تلاوت قرآن کریم و نمازهای مخصوص به این شب خوانده شود و دعا کردن و طلب حاجات و آمرزش برای خود و مردگان - زیارت مرقد امام علی (ع) - صلوات زیاد فرستادن - روزه گرفتن - نماز دوازده رکعتی خوانده شود . 6

(از شماره 1 تا 6 از کتاب مفاتیح الجنان)

احکام و شرایط :

اعتکاف دارای احکام و شرایط مخصوص می باشد و معتکفین باید آن ها را انجام دهند ؛ و آن مکث که روزه است مسجد جامع سه روز یا زیاده به قصد قربت و در آن ثواب عظیم است ؛ خصوصاً اگر در ده روز آخر ماه رمضان واقع و رسول ا. (ص) در دهه ی آخر ماه رمضان می نمود .

بدون روزه داشتن اعتکاف جایز نیست ، مشروط به روزه است و از سه روز کمتر نمی باشد و در غیر مسجد جامع صحیح نیست ، هرگاه شخص به نیّت این قیاس و جایز نیست اعتکاف کننده را که از مسجد بیرون رود مگر برای حاجت ضروری که در مسجد برنیاید یا عیادت مؤمنی یا رفتن به وداع او یا مشایعت جنازه ی او و چون از مسجد بیرون رود ، حرام است نشستن و در سایه راه رفتن و نماز گزاردن در غیر مسجدی که در آن اعتکاف کرده مگر به واسطه ی ضرورت ؛ مثل آن که غلبه ی ضعف بنشیند یا راه تشییع منحصر در مسقّف باشد یا آن قدر وقت نماند که نماز در مسجد تواند گذارد مگر در مکّه ی معظّمه و جانبی است که هر گاه به واسطه ی ضرورتی از مسجد بیرون رود ، نماز را هر جا که بخواهد بخواند و نیز حرام است در اعتکاف واجب روزه را فاسد ساختن و در شب جماع کردن و در روز و شب بوی خوش شنیدن و ن را بوسیدن یا دست به بدن آنان رساندن و هر چه روزه را باطل می کند و اعتکاف را هم باطل می کند و اگر اعتکاف واجب را در ماه رمضان به جماع فاسد کند ، دو کفّاره لازم می شود ؛ یکی به جهت ماه رمضان و یکی برای اعتکاف و اگر در شب به جماع فاسد سازد ، یک کفّاره به جهت اعتکاف لازم است و پس همچنین اگر روزه اعتکاف را در روز به غیر جماع فاسد سازد و اگر معتکف زوجه معتکفه خود را در اعتکاف به اکراه به مجامعت کند ، چهار کفّاره بر او واجب می شود ؛ دو کفّاره از جهت خود و دو کفّاره از جهت زوجه ی خود . (جامع عبّاسی)

شرایط :

شروط اعتکاف 5 تا است که عبارتند از : نیّت - روزه پس صحیح نیست اعتکاف مگر در زمانی که روزه در آن صحیح بوده و از سوی کسی باشد که روزه اش صحّت دارد - مدّت آن سه روز است - مکان آن تمام مساجد جامع است و گفته شده صحیح نیست مگر در یکی از چهار مسجد که عبارتند از : مکّه - مدینه - مسجد جامع کوفه - مسجد جامع بصره باشد - اقامت در محلّ اعتکاف پس اگر خارج شود اعتکاف را باطل کرده مگر برای ضرورت یا طاعتی مثل تشییع جنازه و مستحب واجب آن است که به سبب نذر و شبه نذر واجب شده باشد و این قسم با شروع به آن لازم می شود و امّا مستحب آن است که شخص اختیاراً انجام می دهد و این نوع با شروع به آن واجب ، واجب نمی شود . پس هرگاه دو روز گذشت در وجوب روز سوّم دو قول است ؛ آن چه روایت شده این است که واجب می شود ولی عدّه ای گفته اند اگر سه روز اعتکاف کند پس در بیشتر از آن مخیّر است و اگر روز دیگر اعتکاف کرد ، روز سوّم آن واجب می شود . 7

احکام :

اعتکاف دارای احکامی است که باید رعایت شود ، البتّه تمام نکات درباره ی آن باید بادقّت انجام گیرد که تا کامل و صحیح باشد .

چند مسئله در احکام آن است : اوّل برای معتکف مستحب است که مانند شخص مُحرم در موقع نیّت شرط کند که اگر خواستی رجوع کند .

پس اگر شرط رجوع برایش جایز است و قضا واجب نمی شود ؛ ولی اگر شرط نباشد و روز بگذرد بنا به روایتی واجب است آن را تمام کند و اگر عارضه برایش آید از اعتکاف خارج می شود و هرگاه عارضه از بین رفت واجب است قضا کند .

دوّم بر معتکف استمتاع از ن و خرید و فروش و بوییدن بوی خوش حرام است و گفته شده بر او هرچه بر مُحرم حرام می باشد ، حرام است ولی این قول ثابت نشده است .

سوّم آن چه روزه را فاسد می کند اعتکاف را هم فاسد می نماید و با جماع کردن در اعتکاف کفّاره ای مثل کفّاره ی ماه رمضان واجب می شود ؛ چه در روز بود و یا در شب باشد و اگر در روز ماه رمضان باشد بر او دو کفّاره لازم می شود و اگر فساد اعتکاف به موجب چیزی به غیر از جماع از سایر چیزهایی که در ماه رمضان موجب کفّاره است باشد ، دو صورت دارد : پس اگر وجوب اعتکاف به سبب نذر معیّن باشد کفّاره لازم می شود ولی اگر معیّن باشد یا تبرعاً باشد .

شیخ طوسی و شیخ مفید وم کفّاره را به طور مطلق ذکر کرده اند در صورتی که اگر آن بزرگوار این مطلب را به روز سوّم اعتکاف اختصاص می داد با مذهب ایشان سازگارتر بود . 8

(از شماره 7 تا 8 از کتاب مختصر النّافع)

آن چه روزه را باطل کند اعتکاف را نیز باطل می کند و اگر معتکف روزه ی روز سوّم یا روزه ی واجب اعتکاف ولو روزهای اوّل و دوّم را باطل کند باید کفّاره بدهد . اگر معتکف در روز آمیزش کند در صورتی که اعتکاف واجب در ماه رمضان باشد باید دو کفّاره بدهد و برخی گفته اند مطلقاً چه در ماه رمضان و غیر آن باید دو کفّاره بدهد و امّا اگر در شب جماع کند یک کفّاره واجب است و اگر معتکف زنی را که در حال اعتکاف است به آمیزش مجبور کند بنا بر قول اقوی باید چهار کفّاره بدهد . (لمعه دمشقیه)

از قادر متعال توفیق عبادات رجبیّه و اعتکاف را برای همه خواستاریم . ان شاء ا.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

سرزمین توس و سناباد و خراسان آن چه مربوط و وابسته به آن که مدفن پاره تن پاک و مطهّر حضرت رسول خدا (ص) و به نام مشهدالرّضا (ع) مزیّن و معطّر به عطر حضرت امام رئوف و مهربانی ها ، هشتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرّضا ، امام رضا (ع) وادی مقدّس طوی و طور سینین رضوی شد و محلّ نزول ملائکه و زیارت شیعیان و مخلصان و دوستداران اهل بیت اطهار (ع) و عاشقان و زائران از دورترین نقاط در ایران و جهان ، عرض و ابراز احساسات و مودّت و محبّت قلبی به این دژ و مأمن حصین قادر قهّار و آستان و حرم و قبله دل ها و حاجات با چشمان گریان از شوق و امید و الطاف و مرحمت پروانه وار به سوی خورشید تابان شمس الشّموس با آرزو و آمال بی نهایت و اشتیاق و نائب اّاره دیگران پیاده و یا سواره با هر وسیله ای به این ملجأ جانان و قطعه ای از بهشت به آسایش و آرامش قلبی و لذائذ دنیا و آخرت می گذرانند و زهی سعادت برای زائران و مجاوران این ولی نعمت عظیم که نصیب مردم عزیز کشورمان شده که دائم در سر سفره و خوان و مائد بیکران و با برکت و مبارک این فضل وصف نشدنی که فخر و افتخاری جاوید و ابدی است متنعّم و صاحب رزق و روزی از قادر رزّاق هستند .

ای شهر مشهد مقدّس به خود ببال و مباهات کن به جهت این مدال و جلال و سعادت سرمدی که عطیّه رئوف بالعباد و قدیر منّان و ارحم الرّاحمین است . از فرش به عرش اعلی و مدام تا ابدیّت آسمانی شد و نعمات وافر لایزال احد و صمد لم یزلی و بهشتی خوشگوار و با میمنت خوش به این سعادتیاری و رستگاری مبارک باد .

هر کس در دیار غربت به زیارت حضرت رضا (ع) بیاید در روز قیامت در سه جا به فریادش می رسد . حضرت رضا (ع) : هر که از راه دور به زیارت من آید در روز قیامت در سه جا نزد او هستم که هول و ترس آن عظیم باشد . در وقتی که نامه های اعمال پرّان شود و جمعی را که به دست راست آید ، ناجی باشند و جمعی را که به دست چپ آید ، هالک باشند ، نامه ایشان را به دست راست ایشان دهم ، نزد صراط که جمعی از صراط به جهنّم افتند نگذارم و ایشان را از صراط بگذرانم در وقتی که اعمال بندگان را به میزان بسنجند ، در این صورت ترازوی عمل ایشان را به خود سنگین کنم و ایشان را با خود به بهشت ببرم . (لوامع صاحبقرانی ، ج 8)

معنی :

مشهد : حضور ، محلّ حضور ، محلّ شهادت ، مشاهد جمع . (فرهنگ عمید)

ثواب و فضیلت زیارت :

زیارت رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع) در نزد پروردگار دارای اجر و ثواب زیاد دنیوی و اخروی است و نشانه ی محبّت به خاندان نبوّت و ولایت و امامت که در قرآن کریم به مودّت به خاندان رسالت و امامت اجر و مزد رسالت به رسول خدا (ص) می باشد و قرآن مجید و اهل بیت اطهار (ع) دو ثقل گرانقدر است که به امانت و وصیّت و ودیعه و راهنمای بشریّت که رسول اکرم (ص) از خود به جا گذاشته است و با یکدیگرند و از هم جداناپذیرند و در کنار حوض کوثر به پیامبر خدا (ص) می پیوندند و باید احترام ویژه برای آن ها قائل شد و چه در حیات و ممات باید به زیارت آنان رفت و در ممات زیارت همانند دیدار و زیارت در حیات می باشد و تأکید بسیار شده است .

هر جا که مدفن ائمه اطهار (ع) و امامزادگان است باید اهمّیّت بیشتری داده شود و امکان بهتر ساختن برای زائرین و خدمات ویژه آماده شود و همه در این امورات باید سهیم شوند تا به رفاه و آسایش آنان خدشه وارد نشود و هر خدمتی به آنان ، خدمت به اسلام و خاندان نبوّت و ولایت و امامت است .

این اماکن و مراقد و مدفن مقدّس و تابناک از مراکز فرهنگی و معنوی اسلامی است و ترمیم و تکمیل و ساخت و عمارت و توسعه ی آن ها بر اعتلا و ترویج و رونق امور مذهبی است و علاوه بر خدمات مدیریّت و مسئولین و ادارات و ارگان های ذیربط و خیّرین هم در بخش موقوفات و غیره بذل عنایت و عطایا و اقدام مقتضی و مؤثّر بنمایند .

ابن قولویه با سلسله نقل کرده است که زید شحام خدمت امام جعفر صادق (ع) عرض کرد برای کسی که یکی از شما را زیارت کند چه چیزی خواهد بود . امام صادق (ع) فرمودند : همانند کسی است که رسول خدا (ص) را زیارت کرده باشد . (کامل اّیارات)

یحیی بن سلیمان نقل می کند که حضرت امام موسی الکاظم (ع) فرمود : کسی که قبر فرزندم علی (امام رضا (ع)) را زیارت کند و یک شب نزد مرقد او بماند مانند کسی است که خداوند را در عرش زیارت کرده باشد . یحیی بن سلیمان عرض کرد : مانند کسی است که در عرش خدا را زیارت کرده است ؟ امام کاظم (ع) فرمود : آری ، قیامت چهار نفر از اوّلین و چهار نفر از آخرین بر عرش خدای رحمان خواهند بود . چهار نفر اوّلین ، نوح (ع) ، ابراهیم (ع) ، موسی (ع) و عیسی (ع) هستند و چهار نفر از آخرین محمّد (ص) ، علی (ع) ، حسن (ع) و حسین (ع) هستند . آن گاه مجلس توسعه داده می شود و کسانی که قبر ائمه اطهار (ع) را زیارت کرده اند با ما روی عرش می نشینند . توجّه داشته باش که بلندترین مرتبه آنان در درجه و نزدیک ترین آنان به بخشش و عطا ، زائران قبر فرزندم علی (ع) هستند . (این حدیث شریف را مشایخ سه گانه اهل سنّت تأیید کرده اند و از شیعه در کتب اصول کافی - تهذیب - امالی - عیون الاخبار الرّضا (ع) به آن اشاره شده است .)

رسول خدا (ص) : به زودی پاره ای از تن مرا در زمین خراسان دفن خواهند کرد و هر مؤمنی او را زیارت کند ، حق تعالی بهشت را بر او واجب گرداند و بدنش بر آتش دوزخ حرام کند . (ملاذ الاخیار ، ج 9)

امام جعفر صادق (ع) : فرزندزاده ی من در زمین خراسان شهید خواهد شد . در شهری که آن را توس می گویند . هر کس برای زیارتش به آن جا رود و به حقّ او عارف باشد ، در روز قیامت به دست خود دستگیری او می کنم و به بهشتش می برم . (وسایل الشّیعه ، ج 14)

پس زیارت از جایگاه و مقام خاصّ الهی برخوردار است و شوق و حلاوت و رغبت در دل از نهایت دوستی و تکریم به اهل بیت نبوّت و رسالت و ولایت و امامت می باشد .

زائرین باید از هر جهت خودسازی با معیار و فرهنگ اسلامی ، تزکیه ی روحی و معنوی دنیا و آخرت بنمایند ، زیرا که یکی از اهداف زیارت ترک گناهان و کسب معنویّات و خیرات است .

زائرین محترم باید آداب و شرایط زیارت از وقتی که قصد می کند تا آمدن به آستانه و اماکن و مراقد منوّر و مطهّر را بیاموزند که هر چه بیشتر به فیض ثواب و احساس لذّت آن بنماید و این امورات در کتب مربوطه بیان شده است .

رعایت شئونات و اوامر اسلامی از افضل عبادات است .

شهر مقدّس مشهد به عنوان پایتخت معنوی ایران و پایتخت فرهنگی جهان اسلام ، هدیه و ارمغان خدای سبحان الرّحمان موجب فخر و افتخار و مباهات و سرافرازی و عزّت و اقتدار ملّت شریف و عزیز عظیم الشّأن کشور ما به ویژه استان خراسان رضوی شده است که مبارک و گرامی باد .

تاریخچه :

تاریخ مشهد در حقیقت از پیدایش مشهد الرّضا (ع) آغاز می شود به طوری که وجود مضجّع متبرّک امام رضا (ع) کانون اوّلیّه و عامل پیدایش این شهر به حساب می آید .

اواخر قرن دوّم هجری قمری در محلّ مشهد کنونی دهکده ای به نام سناباد وجود داشت که از توابع نوغان ، بزرگ ترین شهر در ولایت توس به شمار می آمد . این آبادی مانند دیگر روستاها دارای قنات و محلّی برای ست اهالی بوده است .

سناباد مکانی بود که مردم مشهد از آن جا آب برمی داشتند و از نزدیکی آن باغ وسیع و کاخی با شکوه وجود داشته است . این کاخ شامل تالارهای وسیع و گنبدی متعلّق به حمید بن محطبه بود که قنات از آن عبور می کرده است . پس از شهادت امام رضا (ع) ، پیکر مطهّر را در آب قنات سناباد غسل داده اند و آن آب متبرّک شد .

بدین ترتیب سناباد که تا آن زمان دهکده ای بیش نبود به دلیل وجود مضجّع شریف امام رضا (ع) مورد توجّه قرار گرفت و روز به روز آبادتر شد و گسترش یافت . در حدود نیمه قرن سوّم هجری قمری علاقمندان آل علی (ع) و مجاوران حرم مطهّر رضوی به تدریج خانه هایی در اطراف حرم ساختند .

از آن تاریخ تاکنون مشهدالرّضا فراز و نشیب های بسیار دیده است و امروزه به عنوان یکی از شهرهای بزرگ و پایتخت معنوی ایران ، هر ساله شاهد میلیون ها عاشق و دلباخته خاندان عصمت و طهارت است . (در این قطعه از بهشت)

مراکز تاریخی و زیارتی و فرهنگی و .

مشهد دارای آثار زیارتی و تاریخی و رفاهی و تفریحی است و علاوه بر شهر زیارتی و تاریخی بر رفاه و آسایش زائرین محترم اماکن و مراکز تفریحی ایجاد نموده اند که این شهر جنبه ی شهری سیاحتی و تفریحی هم یافته است .

آستان امامزادگان سیّد ناصر و سیّد یاسر در روستای گلستان در چهار کیلومتری مشهد از برادران امام رضا (ع) می باشند . - آستانه امامزاده یحیی در پنجاه کیلومتری مشهد در روستای میامی - آرامگاه خواجه اباصلت هروی - گنبد خشتی در ابتدای خیابان طبرسی که مدفن سلطان غیاث الدّین محمّد از سادات مشهور شهر مشهد است . - آرامگاه هرثمه بن اعین (خواجه مراد) از اصحاب امام رضا (ع) در 12 کیلومتری مشهد در دامنه ی کوه از سمت راست جادّه ی فریمان . - مجموعه فرهنگی و آرامگاه نادری ، آرامگاه نادر شاه افشار سرسلسله ی افشاریان است . - آرامگاه فردوسی که در روستای پاژ به دنیا آمد و شعر حماسی سروده است و مقبره ی باشکوهی دارد . - بنای هارونیّه در 24 کیلومتری مشهد واقع است . - موزه ی بزرگ خراسان در بوستان کوهسنگی واقع است . - موزه ی بنیاد شهید در فضای اداره بنیاد شهید است . - موزه ی علوم و تاریخ طبیعی خراسان در بزرگراه شهید کلانتری واقع است . - موزه ی علوم زمین در میدان بلوار پیروزی است . - حمّام مهدی قلی بیک که یک موزه ی قدیمی که قبلاً حمّام بوده و در ضلع غربی حرم مطهّر واقع است . - موزه ی فردوسی در مجموعه ی آرامگاه فردوسی است . - موزه ی نادری در محلّ آرامگاه نادری است . - موزه ی حوض خانه هزار دستان در وسط بازار جنّت واقع است . - خانه ی ملک در خیابان امام خمینی (ره) است . - فرهنگسرای غدیر در تقاطع بلوار شهید شیرودی و شهید رستمی واقع است . - فرهنگسرای شهر زیبا و ایمن در قاسم آباد ، بلوار شریعتی است . - فرهنگسرای حجاب در بلوار خیّام شمالی است . - فرهنگسرای پایداری در ابتدای بلوار منتظری است . - فرهنگسرای فناوری و رسانه در بلوار وکیل آباد است . - فرهنگسرای سلامت در بلوار حر واقع است . - فرهنگسرای انتظار در بلوار شهید قرنی است . - فرهنگسرای انقلاب اسلامی در بوستان ارم است . - فرهنگسرای قرآن و عترت در بزرگراه چراغچی است . - فرهنگسرای شهید خادم الشّریعه در بلوار آزادی است . - فرهنگسرای ترافیک در بلوار معلّم است . - فرهنگسرای امّت در بلوار وحدت است . - بنیاد پژوهش های اسلامی - دانشگاه علوم اسلامی رضوی - کتابخانه مرکزی - کتابخانه مسجد گوهرشاد - موزه ی مرکزی - گنجینه ی نفالیس - موزه ی فرش - موزه ی مردم شناسی - مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی - نمایشگاه و فروشگاه های کتاب - نمایشگاه بین المللی مشهد - فرهنگسرای غدیر - فرهنگسرای بهشت - فرهنگسرای علوم و نجوم - فرهنگسرای کودک و آینده - فرهنگسرای خانواده - باغ گل ها - مسجد جامع گوهرشاد - باغ وحش - مقبره ی طبرسی - مقبره ی پیر پالاندوز - بوستان ملّت - بوستان های حاشیه ای و دیگر بوستان ها در نقاط شهر - قبور مشاهیر در حرم مطهّر - فرودگاه - پایانه مسافربری - ایستگاه قطار - زائرسرا - هتل ها و مهمان پذیرها - ییلاقات زشک ، شاندیز ، طرقبه ، گلستان ، حصار ، عنبران ، نغندر ، ویرانی ، اردمه ، کاهو ، طرق ، کوهسنگی ، باغ ملّی و کمپ ها و . و دیدنی ها و سوغاتی و چالیدرّه و دیگر مراکز ارتباطی و گردشگری - مساجد - گرمابه ها و .

آستان مقدّس :

مرقد مطهّر پاک و تابناک امام رضا (ع) نگین مشهد است که همه چیز و آبادانی شهر مقدّس به خاطر این بارگاه و صحن و سرا و رواق ها و محدوده و اطراف این قطعه بهشتی می باشد و گنبد و گلدسته ها به حرم و روضه زینت و تجلّی باشکوه و خاصّی بخشیده است .

تاکنون چند ضریح برای قبر منوّر ساخته شده که زیبایی ویژه دارد . بارگاه ملکوتی دارای آثار با ارزش و باشکوه است ؛ عبارتند از : محلّ دفن - مسجد بالاسر - مسجد گوهرشاد - منبر معروف به صاحب اّمان (ع) - مدرسه ی پریزاد - مدرسه ی دارالقرآن - ایوان نقّاره خانه - ایوان ساعت - صحن های انقلاب اسلامی ، آزادی ، جمهوری اسلامی ، قدس ، جامع رضوی ، غدیر ، کوثر ، هدایت ، رواق های دار الحفاظ ، دار السّیاده ، دارالسّلام ، گنبد خاتم خانی ، گنبد ا. وردی خان ، دار الضّیافه ، توحیدخانه ، دارالفیض ، دار السّعاده ، شیخ بهایی ، دار السّرور ، دار الشّکر ، دار التشرّف ، دار العزّه ، دار الذّکر ، دار اّهد ، دار الولایه ، دار الهدایه ، دار الرّحمه ، دار الاخلاص ، حضرت معصومه (س) ، دار الحمه ، دار الکرامه ، دار الحجّه ، امام خمینی (ره) ، شیخ طوسی ، شیخ حرّ عاملی ، دار المرحمه ، کوثر ، غدیر ، حضرت فاطمه اّهرا (س) - سقّاخانه ی اسماعیل طلایی که به نام معمارش نامگذاری شده و آب شفابخش که در وسط صحن انقلاب واقع است . (در این قطعه از بهشت)

خداوند رئوف ثواب و معرفت زیارت امام رضا (ع) امام رئوف و امام مهربانی ها را به همه مرحمت بفرماید . ان شاء ا. تعالی

بسم الله الرّحمن الرّحیم

مردم هرچه بیشتر آشنایی و آگاهی از اماکن خرّم و باصفا و تاریخی و طبیعی و گردشگری و . داشته باشند ، شوق و میل به مسافرت و بازدید از آن ها زیادتر شده و موجب توسعه ی اقتصاد و درآمد و گردشگری می شود . همه و به ویژه اهل قلم و نویسندگان در این امر تلاش و فعّالیّت مضاعف نمایند .

فرهنگ نام :

وجه تسمیه روستای خسرویه را می گویند ؛ از خسرو پرویز گرفته شده و منسوب به اوست .

در اصطلاح محلّی این ده را خروه می نامند و در بعضی از کتب خرده هم نوشته اند و چون مرکز حکمرانی بوده به خسرویه موسوم شده است .

موقعیّت :

این ده در 22 کیلومتری شهرستان فاروج در استان خراسان شمالی در قسمت شمالی کوه شاه جهان در انتهای درّه ای سرسبز و اطراف آن کوهستان است و در فصل زمستان هوای سرد و در سایر فصول هوای مطلوب و در تابستان خنک و باطراوت است .

جادّه ورودی آن دارای پیچ کم عرض می باشد که نیاز مبرم به تعریض و مرمّت و بازسازی دارد .

راه آن تا جادّه ی اصلی و دوراهی برگرد ، مسیر آن از روستاهای همجوار و اطراف استاد ، مایوان ، خیرآباد ، سه گنبد ، سیاهدشت گذشته و سپس به شهر فاروج وصل می شود .

از داخل درّه به روستای مجاور آن استاد می گذرد و اخیراً راه اتومبیل رو از قسمت شمالی بالای درّه ساخته شده است .

کوه های پیش کمر ، سرپشته ، ازری ، شاه تیغ در اطراف آن واقع شده است . درّه معروف به شهرباتو است .

رودخانه ی اصلی ده در بالای ده به نام رودخانه ی بالا و قسمت پایین آن را به نام رودخانه پایین می نامند .

دارای چشمه سارها که آب از آن ها به صورت سلخ و بقیّه شبانه روزی می باشد و ملکیّت آن به صورت من مقیاس قدیمی رایج بود .

درّه های روستاهای شمخال ، اسفجیر ، یدک ، کهنه اوغاز ، عمارت ، شاهرک ، دربادام ، رشوانلو ، قوشخانه ، استاد و خسرویه فرورفتگی هایی را در بین ارتفاعات ایجاد کرده است .

عسل طبیعی و خالص آن دارای طعم خوشگوار و معروف است .

پرورش ماهی در این روستا وجود دارد و محصولات آن را به شهرهای مجاور صادر می کنند .

مردم به زبان فارسی تات صحبت می کنند و دینداری و عبادات و طاعات آنان زبانزد عام و خاص است .

شغل آنان دامداری و کشاورزی و محصولات آن گندم و جو ، نخود ، و سردرختی سیب ، گردو ، زردآلو ، آلبالو ، هلو ، گیلاس و . می باشد .

این روستای سرسبز دارای درختان میوه و غیره فراوان است که آن را چون نگین در بر گرفته اند . رود روستاهای استاد و خسرویه از کوه های جنوبی شهر قوچان جاری و پس از مشروب نمودن زمین های روستای مایوان به سمت شمال و سپس به سمت مغرب جاری می شود .

در گذشته بعضی از مردم ده شغل نجّاری داشتند و عدّه ای هم در ادارات شهرها مشغول به کارند .

این روستا منطقه ی نمونه و هدف گردشگری شهرستان فاروج است .

آثار :

این روستا تاریخی است . بافت معماری سنّتی بعضی از خانه ها ، آرامگاه تاریخی بابا حسین و بی بی ، گورستان تاریخی و سنگ قبور صندوقی ، خانه ی آقانجفی قوچانی و . از جاذبه های مهمّ تاریخی و گردشگری روستا است .

صندوق چوبی منبّت کاری قبر بابا حسین بسیار جالب با گره های برجسته نقش بسته و خطّ ثلث خوبی را نیز داراست . قبر خواجه سعدالدّین محمّد سنگ صندوقی قبور نوشته ی حکّاکی و برجسته که تعداد آن ها هفت قطعه است و طول آن ها دویست سانتی متر و عرض شصت و ارتفاع پنجاه سانتی متر ، داخل خالی و نمونه ی سنگ ها در محلّی به نام شُتُرُک در هشت مرخ در مشرق همین ده وجود دارد . بر سر سنگ قبر سعدالدّین چنین مرقوم شده : هذا وفات مرحوم مغفور سعدالدّین محمّد بن المرحوم خواجه شمس الدّین به تاریخ چهارم شهر ذیحجّه سنه خمس و تسعین ثمان ما یوم الثّبت فی هجره النّبویه .

بر سنگ قبر خواجه علاءالدّین چنین نوشته شده : و تاریخ وفات ذوالجناب مغفرت ایّاب مرحوم مغفور مبرور خواجه علاءالدّین میرعلی بن جناب مرحوم خواجه شمس الدّین علی فی شهر ذی الحجّه الحرام سنه و تسعه ما .

این سنگ ها سیاهرنگ با مقرنس های سنگی که به صورت دو نیم ستون کنار هم و هلالی میان آن ها با گل بوته های اسلیمی به صورت حاشیه دورتادور و حاشیه ی میانی تزیین شده که در وسط نقش گل سرخ به صورت استیلیزه شده دیده می شود و کتیبه به خطّ ثلث زیبا در وسط است . این آثار و نماد و هنرنمایی و نوشته و کنده کاری ها حاکی از ذوق هنرمندانه مردم ده در قدیم بوده است .

این روستا با داشتن طبیعت و منابع طبیعی و رودخانه و چشمه ها و انبوه درختان و کوهستان و درّه و گیاهان دارویی و غیر دارویی و گیاه و گل مخصوص که به زبان محلّی این ده به نام قل قلی در کوه های آن می روید و آن را در غذای محلّی به نام دوغ گرم که در ترکی به آن قاتقو می گویند ، می ریزند و طعم خوش و لذیذتر شدن آن میل و اشتهای بیشتر می دهد .

طبیعت و مناظر جذّاب و دلپذیر و وفور آن از نعمات گردشگری است که قادر منّان به مردم این روستا هدیه و عطا کرده است .

عالم ربّانی آقانجفی قوچانی از افتخارات علمی و دینی در این روستا به دنیا آمد و از اهالی این روستا است و کتب سیاحت شرق و سیاحت غرب از تألیفات و یادگاری ایشان است . (سرزمین و مردم قوچان - جغرافیای سال اوّل نظری - راهنمای سفر خراسان شمالی) .

شهیدان :

روستای مؤمن خسرویه چند شهید گرانقدر دارند که پروردگار آنان را با سالار شهیدان امام حسین (ع) محشور گرداند و خداوند خانواده ارجمندشان را صبر جمیل و اجر و موهبت دنیا و آخرت عنایت فرماید . صدراله رضازاده - سیّد جبّار حسینی مقدّم - ابوالفضل نعیمی - محمّدرضا شکفته - قدیر شجاع - علی برات زاده .

دستخط :

چند تن از مردم این روستا از نعمت خوش نویسی برخوردارند ؛ آقایان : حاج علی اکبر ابراهیم پور مقدّم خسرویه - سیّد حسین باقرزاده - حشمت اله غیاثی خسرویه - کاظم غیاثی خسرویه - رزق اله رضازاده خطّاط و نویسنده است .

ربّ ذوالعزّ و منّان ، توفیق سعادت و صحّت و تندرستی و عزّت و سربلندی روزافزون به مردم این روستا عنایت بفرماید . ان شاء الله التعالی

بسم الله الرّحمن الرّحیم

علما و دانشمندان باتقوا ، چراغ و پرچمداران هدایت و دانش اند تا کسی به گرداب هلاکت و ضلالت و انحرافات و کجی ها و منکرات گرفتار نشود و حفظ و حراست در سنگر دفاع و مبارزه از حریم دین مبین اسلام و ثغور  حدود مذهبی هستند که تا شیاطین انسی که از پیروان شیاطین جنّی می باشند ، اعتقادات دینی را به غارت و چپاول نبرند . علما ضربه های مهلک و سیلی محکم را بر کفّار و مشرکین زده و می زنند .

خاتم النّبیّین (ص) : علما در زمین همانند ستارگان در آسمان اند ؛ همچنان که ستارگان راهیاب و نوربخش انسان هایی هستند که در خشکی و دریا کمک می گیرند ، دانشمندان هدایتگرانی این چنین هستند .»

علما ، نقشه ها و فتنه ها و عوامفریبی و ت های نفاق و دروغ و تزویر و کفرآمیز و فریب مشرکین و کفّار در هر شکل و تشکیلات در فضای مجازی و فیلم و مستندسازی و جنگ روانی و ضدّ خدایی و اسلام و رسول خدا (ص) و امامان معصومین (ع) و مسلمانان با هر ابزار نرم تبلیغاتی هالیوود و ارتباط جمعی و ماهواره و . که از مراکز شیطان پرستی و حزب شیطان به سرکردگی یهود و نصارا و صهیونیزم بین المللی و گمراه و شهوت پرست و بی دین و ضدّ اسلامی وابسته و پیروان جاهلیّت اولی و جاهلیت مدرن و پسمانده های طاغوت ها و قابلیان و نمرودیان و فرعونیان و امویان و عبّاسیان و . هستند برملا و نقش بر آب و در نطفه خفه و در نهایت به نابودی مال و جان آنان می شوند و جهان از این جرثومه های فساد و ناپاک و مفسد فی الارض رها گشته و نجات می یابد ؛ ان شاء الله التعالی . و لذا اسلام و بزرگان دین به وجود مبارک و اهداف مقدّس علما که احیاء و اعتلای دین اسلام که در نزد پروردگار هیچ چیز و عقیده ای غیر از دین اسلام پذیرفته نیست و باطل و محو و رفتنی و نابود و واصل به جهنّم می شوند ، در برابر قدرت لایزال قادر قهّار و جبّار پر کاهی هم نیستند .

اهمّیّت و تأکید فرموده اند که از آنان اطاعت و پیروی نموده که فساد و بنیان ستمگران و مشرکان از صحنه ی روزگار محو می شود . ان شاء الله التعالی .

مقام علما :

امام محمّد باقر (ع) : علما همانند شمعی هستند که به مردم خود ، روشنایی می بخشند و آنان که چشم باز کنند و از او بهره جویند به خوبی ها خوانده می شوند ؛ از این رو این دانشمندان هستند که با روشنایی خود ، تاریکی نادانی و سرگردانی را می زدایند .»

پیامبر خدا (ص) : علما وارث پیامبران اند و بهترین امّت من علمایند و بهترین علما ، بردبارشان است .»

حضرت علی (ع) : رخنه ی دین به مرگ علما است . مهتر امّت فقیهانند .»

صفات :

آیت الله سیّدحسن نجفی معروف به آقا نجفی قوچانی دارای صفات حمیده ی اسلامی و اجتماعی و بارز و وارسته و مزیّن به حلیه علم با عمل و اهل زهد و مکاشفه و پرهیزکار بود . از ایشان دو تألیف کتب به نام های سیاحت شرق - سیاحت غرب ، چاپ و منتشر و به یادگار مانده است .

وی به مدّت 25 سال در شهر قوچان زیست و آنان را هدایت و برخوردار از فیض دانش خویش نمود و سرپرست مدرسه ی علمیه ی شهرستان قوچان بود .

این مجتهد مخلص و باخلوص در خدمت به ترقّی و اعتلای اسلام پرتلاش و فعّال و خستگی ناپذیر بود و بی دریغ می کوشید .

این جلیل القدر در روستای سرسبز و تاریخی و گردشگری خسرویه از توابع شهرستان فاروج ، دیده به جهان گشود .

اغلب در باغچه روبروی منزل خود در محلّ فعلی دبیرستان جوینی در شهر قوچان کار می کرد و در نهم اردیبهشت سال 1322 هجری شمسی در سنّ 68 سالگی وفات و در محلّ منزل خود در قوچان ، استان خراسان رضوی دفن گردیده و دارای بارگاه و بقعه ی زیبا و باصفا و باشکوه است .

وی یکی از مفاخر علما و ون و دانشمندان و مبلّغان اسلامی می باشد .

آقا نجفی قوچانی با همسرش به مکّه المکرّمه رفت و در نقاطی از ایران به سفر پرداخت و بعد از سفر خارج از کشور به مدّت کوتاهی در مشهد مقدّس ساکن بود و سپس به شهر قوچان عزیمت نمود و در آنجا بنا به درخواست مردم ، ساکن گردید . ایشان مردی غیور و شجاع بود و در برابر ناملایمات و حوادث ، مبارزی قوی و حامی مستضعفان بود . در سال 1304 شمسی هنگام حمله ی لهاک خان سالار و غائله ی فرج بیک در سال 1321 هجری شمسی ، شخصاً وارد عمل شد و مانع ورود و حمله ی آنان به شهر شد و مسئولیت پذیر بود .

ایشان بعد از فوت همسرش مجدّداً متأهّل شد . اولاد ایشان از دو همسر ، چهار دختر و سه پسر است .

در روز فوت وی سراسر شهر قوچان از فقدان آن مرحوم ، یکپارچه در ماتم فرو رفت و در تشییع جنازه اش زن و مرد و حتّی کودکان در ضجّه و ناله بودند و درخانه اش دفن گردید . مزار وی امروز مورد توجّه و اعتقاد اهالی و زیارتگاه ارادتمندان می باشد .

تألیفات :

وی دارای چند تألیف کتاب است . تألیفات ایشان عبارتند از : شرح ترجمه ی رساله ی تفّاحیّه ی ارسطو به وسیله ی بابا افضل کاشانی که در سال 1354 هجری قمری (1314 شمسی) به خطّ آقا نجفی موجود است . - رساله ی سفری کوتاه به آبادی های اطراف قوچان - رساله ی عذر بدتر از گناه درباره ی مشروطیّت در ایران - شرح دعای صباح به خطّ آن مرحوم در سال 1327 شمسی در نجف تألیف و تحریر یافته است - شرح کفایه الاصول ملّا محمّدکاظم خراسانی - رسالات و مکاتباتی چند از آن مرحوم وجود دارد - سیاحت شرق و سیاحت غرب از آثار مهم و معروف وی می باشد . یاد و خاطرش گرامی باد . (سرزمین و مردم قوچان - سیاحت شرق - جغرافیای تاریخی قوچان - حوزه ، 5) - نصایح راه علم و علما پررهرو باد .

از قادر سبحان عزّت و جلال و سعادت برای علمای جلیل القدر و معزّز و برای این مجتهد و عالم برجسته و با اخلاص علوّ درجه مسئلت می داریم . ان شاء الله التعالی .

کتاب خوانی که کتاب نویس شد .

پول چاپ کتاب هایم را ندارم .

حسین برادران فر : این روزها وقتی صحبت از کتاب و کتابخوانی می شود ، خیلی ها با تعجب و بی حوصلگی می گویند : حالا کی حوصله کتاب خواندن را دارد ؛ ما هر چه بخواهیم داخل تلفن همراه مان داریم و از طریق آن دانلود می کنیم . نه پول خرید کتاب را داریم و نه حوصله ورق زدن و خواندن کتاب . شاید این روزها جمله ی بهترین دوست من کتاب است .» جمله ای کلیشه ای و خسته کننده باشد و درست به همین دلیل است که آما کتاب و کتاب خوانی در کشور ما سرانه ی بسیار پایینی دارد و بر طبق آمار به کمتر از یک ساعت در سال می رسد . این برای کشوری که قصد پیشرفت علمی در زمینه های گوناگون را دارد ، اصلاً خوب نیست . گذشته از صحت و سقم این آمار منتشر شده ، هنوز هم افرادی وجود دارند که به قول معروف خوره ی کتاب هستند و هر روزشان را با خواندن چند صفحه کتاب به پایان می برند . غلامحسین منتظری اسفجیر ، یکی از این کتاب خوان های حرفه ای و باسابقه است و سابقه ی 50 سال خریدن و خواندن کتاب را دارد . اولین کتابش را در 10 سالگی خریده و خوانده است . با وجودی که سواد زیاد و دانشگاهی ندارد ، در اثر همنشینی و الفت با کتاب ها ، اطلاعات مناسبی را به دست آورده و در قالب کتاب و مقالات مختلف نوشته است . او کتابخانه ی کوچکی دارد و کتاب های بسیاری را نیز هدیه داده است . به مناسبت 24 آبان و هفته ی کتاب و کتاب خوانی به سراغ این کتاب خوان حرفه ای رفته و گفتو گوی دوستانه ای با او انجام داده ایم .

خرید اولین کتاب

غلامحسین منتظری اسفجیر ، سال 1335 در یکی از روستاهای فاروج به دنیا می آید و از همان سال های ابتدایی حضورش در مدرسه به کتاب و کتاب خوانی علاقه مند می شود .

منتظری در توضیح این مطلب می گوید : متولد روستای یام» فاروج هستم . پدرم نجار بود و من از دوران کودکی و قبل از رفتن به مدرسه در مغازه پدر مشغول به کار بودم . در هفت سالگی که به مدرسه ی روستا رفتم و برای اولین بار با حروف و کلمات آشنا شدم ، گویی به دنیای جدیدی وارد شدم ؛ دنیای زیبای کلمات ، حروف ، داستان ها ، اطلاعات و شگفتی های علم و طبیعت . این دنیای جدید برای من بسیار لذت بخش و شگفت انگیز بود و هر سال که به کلاس بالاتری می رفتم از این دنیای کلمات لذت بیشتری می بردم . در مدرسه ما کتابخانه یا محلی برای کتاب خوانی وجود نداشت و گاهی اوقات که معلمان مدرسه به عنوان تشویق و هدیه کتابی را به من هدیه می دادند ، خوشحالی وصف ناشدنی ای پیدا می کردم و بارها و بارها آن کتاب را می خواندم . اولین کتابی را که خریدم به خوبی به یاد دارم . به همراه پدر به شهر رفته بودیم . پدر ، من و خواهرم را برای تفریح به شهر آورده بود و به ما گفته بود هر چه دوست داشته باشیم برایمان می خرد . خواهرم بستنی ، عروسک و لباس خرید اما من دنبال هیچ کدام از این ها نبودم . در آن سال ها شیروان شهر کوچکی بود و در عرض چند دقیقه می توانستی همه اش را دور بزنی . من به دنبال کتاب فروشی یا چیزی شبیه آن می گشتم تا بتوانم کتابی بخرم . بالاخره کتاب فروشی کوچکی را پیدا کردم ، پیرمردی داخل آن نشسته و مشغول خواندن کتاب بود . به همراه پدر وارد کتاب فروشی شدم و با کنجکاوی کتاب هایی را که چیده شده بود ، نگاه می کردم . از دیدن آن همه کتاب چنان هیجان زده شده بودم که وصف ناشدنی است . هیجانم که کمتر شد ، کتاب داستانی را که عکس هایی از طبیعت و حیوانات داشت برداشته و همان را خریدم . این اولین کتابی بود که با جمع کردن پول تو جیبی هایم خریده بودم . کتابی که بسیار آموزنده و جالب بود و مقدمه ای شد برای خرید کتاب های بعدی در سال های بعد .

ساخت کتابخانه کوچک

منتظری نوجوان که طعم خرید اولین کتاب را چشیده بود ، با پول هایی که با کار در کارگاه پدرش به دست می آورد ، کتاب های مختلفی را خریداری و کتابخانه ی کوچکی می سازد .

او می گوید : همان طور که گفتم پدرم کارگاه نجاری داشت و چون من تنها پسرش بودم ، بیشتر اوقات فراغت و تعطیلی تابستان را در کارگاه او مشغول کار بودم . پدر نیز هر هفته مقداری پول به عنوان دستمزد به من می داد ؛ من نیز این پول ها را نگهداری می کردم وقتی که زیاد می شد ، به شهر می رفتم و برای خودم کتاب می خریدم . پدر و مادرم نیز که سواد خواندن و نوشتن نداشتند ، از علاقه ام به کتاب و کتاب خوانی خوشحال می شدند و هر زمان که پولم برای خرید کتاب کم بود ، بقیه پول را از آن ها می گرفتم . به این ترتیب هر سال چند کتابی خریدم . کتاب های خریداری شده از همه نوع تاریخی ، ادبی ، مذهبی و بهداشتی بودند . همه را در گوشه ای از اتاق چیده بودم . بعد از گذشت چند سال تعداد این کتاب ها به اندازه ای رسید که دست و پاگیر شده بودند . در این زمان به فکر ساخت قفسه ای برای نگهداری کتاب ها افتادم . با کمک پدرم و چوب های اضافه ی مغازه کتابخانه کوچک و زیبایی ساختیم و کتاب ها را در ان نگهداری می کردم . خرید کتاب ها ادامه پیدا کرد و هر سال بر تعدادشان افزوده شد . علاوه بر خواندن هر روزه کتاب ها ، اگر کسی از دوستان و فامیل اهل مطالعه بود کتاب را در اختیارش قرار می دادم و از او می خواستم اگر کسی اهل مطالعه و کتاب است به من معرفی کند تا کتاب هایم را در اختیارش قرار دهم . به این ترتیب افراد بیشتری از کتاب هایم استفاده می کردند و من از این بابت خوشحال بودم .

نجاری با مطالعه و تحقیق

این کتاب خوان سن و سال دار محله الهیه که به دلیل انس با کتاب و مطالعه در دوران تحصیل در گروه دانش آموزان ممتاز و دارای آینده درخشان قرار داشت ، برای رضایت و حمایت از پدر به شغل نجاری رو می آورد ، اما مطالعه و کتاب را کنار نمی گذارد .

منتظری در توضیح این مطلب می گوید : به دلیل مطالعه ی کتاب های درسی و غیر درسی همواره و در طول دوران تحصیل نمرات درخشان و عالی داشتم و در سال 1358 که دیپلمم را گرفتم به عنوان معلم در آموزش و پرورش پذیرفته شدم اما چون پدرم دست تنها بود و من تنها پسرش بودم ، برای حمایت از او معلمی را کنار گذاشتم و در کارگاه نجاری مشغول شدم . در کنار کار کارگاه ، به کتاب خوانی و مطالعه نیز ادامه دادم و بخشی از پولی را که کار می کردم نیز صرف خرید کتاب های مختلف می کردم . در این دوران ، هم زمان در کنار مطالعه ی کتاب ها ، به بررسی و تحقیق درباره ی مسائل برخی از کتاب ها می پرداختم و نوشته هایی را نیز به آن ها اضافه می کردم . برخی از این نوشته ها به سفارش دوستان و آشنایان انجام میشد و به صورت مقاله یا متن های کوتاه بود . نوشتن را از سال 1354 آغاز نمود . این متن ها در مورد موضوع های مختلف بود . یکی از موضوعاتی که مورد علاقه ی شخصی من بود ، مسائل مذهبی و بهداشتی بود ؛ چون مدرک دیپلمی که گرفته بودم دیپلم طبیعی و زیست شناسی بود ، به موضوعات بهداشتی و ارتباط دین و مذهب با پاکیزگی و بهداشت علاقه ی زیادی داشتم . به همین دلیل مطالعات زیادی درباره ی این دو موضوع انجام دادم . بیشتر این نوشته ها و متن ها را جمع آوری کردم . این مطالب بعدها در مقالات تحقیقی و کتاب هایی که نوشتم مورد استفاده قرار گرفتند .

مقالاتی درباره رسوم محلی

غلامحسین منتظری در حوزه تاریخ و آداب و رسوم محلی نیز تحقیقات بسیاری انجام داده است که با حضور و تلاش میدانی در محلات مختلف انجام شده است و ارزش سندی زیادی دارد .

منتظری با اشاره به این موضوع می گوید : در بین کتاب هایی که مطالعه می کردم به کتابی برخوردم که درباره ی آداب و رسوم محلی و فولکلور یکی از مناطق ایران بود . این کتاب توسط یکی از افراد محلی همان منطقه جمع آوری و نوشته شده بود . با خواندن این کتاب به فکر جمع آوری اطلاعات محلی و آداب و رسوم منطقه ای که در آن زندگی می کردم افتادم و در ابتدا از روستای زادگاهم یام و روستاهای اطراف شروع کردم . در منطقه ی ما اقوام مختلف ترک ، کرد و فارس در کنار هم زندگی می کنند و هر قوم و طایفه نیز آداب و رسوم خاصی دارند . با نشستن پای صحبت های بزرگان روستا و کسانی که آداب و رسوم گذشته را به یاد داشتند ، مطالب مهمی از آداب و رسوم ویژه نوروز ، محرم ، ماه رمضان و . به دست آوردم . درباره ی آداب و رسومی که امروز فقط نامی از آن مانده است و راویان آن نیز سال هاست که در خاک خفته اند ، همین اطلاعات و مطالب اندکی که توسط بنده جمع آوری و ثبت شده است ، تنها منبع تاریخی و فولکلور یک منطقه و روستای اسفجیر است . من علاوه بر جمع آوری اطلاعات تاریخی منطقه ، به سفارش برخی دوستان ، تحقیقات محلی برخی مناطق خارج از استان را نیز انجام داده ام . یکی از این مقالات تحقیقی درباره ی تاریخ و آداب و رسوم روستای قلعه بزی در مبارکه اصفهان» است . تحقیقات درباره ی این قلعه ی تاریخی هفتصد ساله و نواحی اطراف آن برای اهالی و حتی مورخان و تاریخ نویسان محلی ، جالب و تعجب برانگیز بود . این مقالات در سایت شخصی بنده ثبت و ضبط و قابل پیگیری است .

چاپ اولین کتاب

غلامحسین منتظری ، نویسنده شیروانی ساکن منطقه 12 ، بعد از سال ها مطالعه و نوشتن مقالات و جمع آوری اطلاعات مختلف به فکر چاپ این مطالب به صورت کتاب می افتد و موفق به چاپ 2 کتاب می شود .

منتظری در این باره می گوید : در طی سال ها مطالعه و تحقیق ، نوشته ها و دستخط های بسیاری را که شامل ده ها و صدها برگه دفترچه ای بود نوشته بودم و با مراقبت و مواظبت زیادی از آن ها نگهداری می کردم ؛ اما نگهداری از این یادداشت ها خیلی آسان نبود . رطوبت ، زرد شدن و پارگی یادداشت ها را تهدید می کرد . پس برای ثبت و ماندگاری این اطلاعات به فکر چاپ مطالب نوشته شدم افتادم . به اداره فرهنگ و ارشاد شهرستان مراجعه کردم و از آن ها خواستم مطالبم را چاپ کنند اما مسئولان فرهنگ و ارشاد با اشاره به گمنام بودن و نداشتن مدرک معتبر نویسندگی از همکاری با من خودداری کردند . به این ترتیب از کمک آن ها ناامید شدم و تصمیم گرفتم با هزینه و سرمایه ی شخصی ، بخشی از یادداشت ها و مطالبم را چاپ کنم . کتاب بهدار تندرستی» ، کتابی درباره ی بهداشت و نظافت است که بر اساس آیات و روایات اسلامی نوشته شده بود . کتاب دیگر من کتابی مذهبی بود به نام چهل حدیث نور» که از بین آیات و با مضامین مختلف انتخاب شده بود . بعد از چاپ این 2 کتاب ، از هر کدام نسخه ای را برای اداره ی فرهنگ و ارشاد فرستادم ؛ آن ها نیز هر 2 کتاب را خوانده و قول همکاری دادند اما فقط قول داده و هیچ کاری برای من انجام نداده اند . بعد از چاپ این 2 کتاب از طرف اداره فرهنگ و ارشاد به عنوان یکی از اعضای انجمن نویسندگان و محققان استان خراسان رضوی انتخاب شدم و کارت عضویت آن نیز برایم صادر شد ؛ کارتی که تاکنون هیچ امتیاز ذکرشدنی ای برایم نداشته است .

اهدای کتاب به کتابخانه ها

منتظری که از سال ها قبل با کتاب و کتاب خوانی مأنوس بوده است ، برای همراه کردن دیگران به کتاب خوانی ، کتاب هایی را به عنوان هدیه به کتابخانه ها و افراد مختلف اهدا کرده است .

منتظری در توضیح این مطلب می گوید : به عنوان کسی که سال ها با کتاب و کتاب خوانی مأنوس و همراه هستم می توانم بگویم هیچ کاری بهتر از کتاب خواندن نیست . کتاب یکی از بترین ابزارها برای آموزش و تربیت است . یک کتاب خوب همیشه دارای اثرات مفیدی است که در ذهن خواننده تأثیر مثبت می گذارد . قدرت روح و افکار را افزایش می دهد و دانش را در فروشگاه ذهن انسان زیاد می کند . در این روزهایی که مردم در نشست ها و جلسات شرکت می کنند ، بهترین منبع کسب دانش ، کتاب است که شخص قادر است در هر زمان و مکانی به آن رجوع کند . با خواندن کتاب (به استثنای برخی کتاب های مضر) جهان بینی و نگاه انسان به دنیا انسانی تر و مهربانانه تر می شود . یک انسان کتاب خوان با حقیقت تلخ جنگ و ویرانی های آن آشنا می شود و دیگر علاقه ای به جنگ و خونریزی ندارد . به همین دلیل دنیای انسان های کتاب خوان زیباتر و با آرامش بیشتری همراه است . من نیز برای گسترش فرهنگ کتاب خوانی تا جایی که توانسته ام تلاش کرده ام و با اهدای کتاب به افرادی که تازه در این راه قدم گذاشته اند ، آن ها را به کتاب خواندن تشویق کرده ام . علاوه بر این با اهدای کتاب هایی به برخی مدارس محروم و دانش آموزانی که توان خرید کتاب نداشته اند ، به دنبال آشتی آن ها با کتاب و کتاب خوانی بودم . ما اگر از همان ابتدا و دوره ی دبستان ، بچه ها را با کتاب و کتاب خوانی آشنا کنیم و به جای دادن وسایل و لوازم غیر مفید به آن ها کتاب هدیه بدهیم ، در آینده با نسلی کتاب خوان و آگاه روبرو خواهیم شد . برای تشویق بیشتر این فرهنگ ، کتاب هایی نیز به کتابخانه ی آستان قدس و کتابخانه های مناطق محروم دیگر اهدا کرده ام و تا زمانی که بتوانم این کار را انجام خواهم داد و به دیگران نیز توصیه می کنم به عنوان یک کار خیر و وقف جاودانه ، اهدای کتاب را انجام دهند .

28 کتاب چاپ نشده دارم

این محقق و نویسنده آثار مذهبی و علوم طبیعی ، در پایان گفت و گو از نبود حمایت های کافی دولت و سازمان های فرهنگی از نویسندگان برای چاپ کتاب های شان و همچنین کتاب هایی که سال ها منتظر چاپ مانده اند ، اظهار تأسف کرده است و می گوید : یکی از بزرگترین مشکلات نویسندگان ، نداشتن پول و حمایت کافی برای چاپ است . با گران شدن کاغذ و صنعت چاپ ، کتابی را که تا چند سال قبل با هزینه ی 1 تا 2 میلیون تومان چاپ میشد ، امروز باید چند میلیون تومان برای چاپش هزینه کرد . با این وضعیت بسیاری از نویسندگان به دلیل نداشتن مکنت مالی ، قادر به چاپ نوشته های خود نیستند . بنده سال هاست که مطالب مختلفی را نوشته و در پستوی خانه گذاشته ام . چندین هزار برگ نوشته و مطالب خام که 28 کتاب مختلف را شامل می شود ، کتاب هایی که به دلیل نبود پول و قدرت مالی ، سرنوشتی نامعلوم دارند و اگر چاپ نشوند با مرگ من نابود و از بین خواهند رفت . از مسئولان فرهنگی می خواهم با حمایت های خود مانع این نابودی شوند .

از خداوند منّان عزّت و موفّقیّت برای نویسندگان و اصحاب رسانه و جامعه ی فرهنگی و هنری را خواستاریم . ان شاء ا. التعالی

بسم الله الرّحمن الرّحیم

شناسایی و معرّفی جهت شناخت طبیعت زیبا و منابع طبیعی و آثار تاریخی و مذهبی و فرهنگی و گردشگری و . موجب آگاهی از مناطق و رشد و پویایی و اشتغاایی و گسترش و توسعه گردشگری و تفریحی و رفاهی و اقتصادی و علمی و خودکفایی و برنامه ریزی دقیق و حقیقی و . می شود . ایران سرشار از موهبت و این نعمات وافر ، مورد لطف و بخشش و هدایا و عطایا و مرحمت و عنایات ویژه حنّان و منّان باران چون باران رحمت و انوار خورشید تابان فیض کامل و بیکران نایل فرموده است .

بنا به اعتقادات و نظرات و اظهارات مطّلعین و بزرگان و معتمدین محلّی و اهالی این روستا مطالبی به اختصار بیان و مفروض می گردد .

حدود :

این روستا در دامنه کوه قلعه بُزی قرار گرفته و از زیبایی طبیعت برخوردار شده است .

از شمال به کوه قلعه بزی ، از مشرق به رودخانه بزرگ زاینده رود و از مغرب به روستای نکوآباد و بخش دیزیچه و از جنوب به شهر مبارکه اصفهان محدود است .

این روستا از توابع شهرستان مبارکه در استان اصفهان در ده کیلومتری شهر مبارکه و در چهل کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد .

موقعیّت :

این روستا در منطقه کوهستانی و در حاشیه رودخانه زاینده رود و صنعتی و تجاری واقع است و مردم آن به زبان فارسی تکلّم می نمایند و خونگرم و مهربان و مهمان نواز ، فعّال و پرتلاش در کشاورزی و دامداری و سردرختی و صنعت در کارخانجات و ادارات و سایر شغل ها هستند .

آثار و نماد :

این روستا دارای آثار و نماد فرهنگی و مذهبی و دینی و گردشگری و طبیعی می باشد .

مساجد و مراقد :

وجود مراقد مقدّس و مطهّر حضرات سیّد محمّد بن موسی الکاظم (ع) و سکینه خاتون بنت موسی الکاظم (ع) ، برادر و خواهر عزیز حضرت امام رضا (ع) و مساجد جامع ، حضرت صاحب اّمان (ع) و حضرت ابوالفضلی (ع) ، تبدیل به فضا و محیطی زیارتی و معنوی و دینی معطّر و تابناک و منوّر نموده است .

حصار قلعه :

در این روستا قلعه و دژی به قدمت حدود هفتصد سال ، دارای برج و بارو با دیوارهای خشتی و گلی به ارتفاع سی متر و اکنون حدود پانزده متر و قطر آن یک و نیم متر باقی مانده است .

غار :

این غار در کوه قلعه بزی در شمال این روستا واقع است .

ارتفاع دهانه سی متر و عرض آن حدود بیست متر و با طول حدود چهل متر است که در گذشته مکان مسی بوده است .

محصولات :

محصولات کشاورزی مانند گندم و جو و به ویژه برنج لنجان معروف است ؛ کمی سبزی و سایر کشت ها .

میوه مانند به - زردآلو - هلو و کمی سیب و گردو .

و مردم آن به همراه کشاورزی به دامداری و سایر شغل ها مشغولند .

استعداد :

این روستا با عنایات و رفع مشکلات در هر زمینه لایق و قابلیّت تبدیل شدن به یکی از قطب های بزرگ کشاورزی - دامپروری -تفریحی و گردشگری - ورزشی به ویژه ورزش های کوهستانی و آبی - فرهنگی و زیارتی - صنعتی را دارد و باید بررسی و پژوهش دقیق و تحقیق انجام گیرد و با برنامه ریزی مدبّرانه و علمی و فنّی و مهارتی و با بصیرت باعث خودکفایی و کارآفرینی و اشتغال زایی و افتخار و سربلندی ملّی خواهد شد ؛ ان شاء الله التعالی .

وجه تسمیه :

وجه تسمیه نامگذاری این روستا به حسن آباد به جهت این است که بانی و بنیانگذار و آبادکننده ی آن شخصی به نام حسن بوده است .

علّت نامگذاری به قلعه بُزی این است که بنای مسی زیبا و عجیب ، دارای اتاق ها و حمّام و آشپزخانه و آسیاب بادی و قلعه و دژ و دیده بانی و سایر مایحتاج مربوطه با مصالح خشت و گچ و سنگ و ساروج است که در بالای کوه صعب العبور در شمال این روستا واقع است که مصالح آن را توسّط بُز حمل کرده اند و لذا روستا به حسن آباد قلعه بُزی نامیده و مشهور گردیده است و قدمت معماری این بنای جذّاب و دیدنی و تاریخی ، حدود هفتصد سال پیش می باشد .

مراسم و آداب :

مردم خیّر و مهمان نواز و عزیز این روستا دارای آداب باشکوهی هستند .

عزاداری :

در ماه محرّم به خصوص در دهه ی اوّل در مساجد عزاداری می نمایند و در بعضی اوقات به ویژه در تاسوعا و عاشورا اطعام می دهند و شب شام غریبان حسینی باشکوهتر است . در روز تاسوعا مردم روستای نکوآباد در دسته جات سوگواری به روستای حسن آباد قلعه بزی می آیند و در مسجد به آنان اطعام می دهند و همچنین در روز عاشورا مردم این روستا به روستای نکوآباد به حالت دسته جمعی و هیئت عزاداری می روند و با دادن ولیمه از آنان پذیرایی به عمل می آید و این همبستگی از قدیم الایّام تا حالا برقرار است .

عیددیدنی :

مردم در عید نوروز برای دید و بازدید به منازل یکدیگر می روند و با خوردن شیرینی و تنقّلات و آجیل و بعضاً غذا ، اوقات خود را با شادی و سرور و خوشی و محبّت به یکدیگر می گذرانند .

در ابتدای سال تحویل مردم به آرامستان روستا که با روستای نکوآباد شریک هستند می روند و بر سر قبور کسانی که سال قبل فوت نموده اند با خواندن فاتحه برای شان طلب آمرزش و دعا برای بستگان آنان صبر جمیل از خداوند رئوف می نمایند و از طرف صاحبان مصیبت و بستگان شان با شیرینی پذیرایی می شوند . بعد از آن جلسه ای برای چاره جویی و حلّ مشکلات خود تشکیل می دهند که جلسه بر سر قبر آخرین متوّفای سال قبل تشکیل می شود . در انتها نیز برای سایر اموات ، چه گذشته و چه حال فاتحه می خوانند .

شب نشینی :

مردم در شب های زمستان که کار روزانه ی کمتری دارند برای دیدار یکدیگر به منازل اقوام و دوستان و سایرین می روند و دورهمی دوستی و مودّت تشکیل داده و با پذیرایی متنوّع ، خوشحالی می نمایند .

شادی و خوشحالی آنان ، نهایت آرزوی ماست .

مجالس گوناگون :

مجالس طاعات و عبادات و معنویّت در میان این مردم از رونق و ترویج بسیار برخوردار است و به فیض کامل می رسند و علاوه بر مساجد ، در منازل هم دایر است ؛ مانند انس و تلاوت قرآن مجید - روضه خوانی - خواندن دعاها - سفره ختم صلوات - سفره اطعام به طور نذورات و . و در مساجد طرح تلاوت نور کلام الله قرآن کریم ، شب ها بعد از ادای نمازها به ویژه در ماه مبارک رمضان - افطاری - مراسم باشکوه اعتکاف - شب زنده داری و احیاء شب های قدر و قرآن سرگیری - خواندن دعا و تعقیبات بعد از هر نماز - خواندن دعاهای توسّل و زیارت عاشورا و کمیل و ندبه ، گاهی به نوبت در اماکن دیگر مانند شهر مبارکه و نکوآباد و دیزیچه و وینیچه و در این روستا و . که همراه با صرف صبحانه می باشد . دعای علقمه - دعای عرفه در روز عرفه - دعای آل یاسین - نماز جمعه در شهر مبارکه و .

بعضی از این رسوم مخصوص ن می باشد و به نحو احسن انجام می دهند و باید این آداب بدون خرافات و منکرات باشد تا از فضیلت و ثواب بسیار و اکمل و صدق و صحیح و مورد رضایت و قبول سریع الرّضا و رئوف واقع گردد .

در ماه های محرّم و صفر ، مساجد را سیاهپوش و با پوشیدن لباس سیاه و حزن و اندوه به سوگ جانگداز و مصیبت عزاداری می نمایند . اجر و ثواب و شفاعت آنان در یوم الورود با حضرت سیّد و سالار شهیدان ، امام حسین (ع) باد .

مراسم شیرخوار حضرت علی اصغر (ع) :

در ماه محرّم ، ن کودکان شیرخوار و خردسال خود را لباس های سبز و یا سفید و پیشانی بند رنگین با نوشتار ابراز ارادت و مودّت و احساسات درونی می پوشانند که حاکی از قلوب آکنده از مهر و عشق به اباعبدالله الحسین (ع) و اولاد و اصحاب باوفایش است .

این همایش باشکوه هم زمان با سراسر کشور در بخش دیزیچه یا در یکی از مساجد روستا انجام می گیرد .

سفره ی ختم صلوات :

سفره ی فرستادن صلوات بر رسول خدا (ص) و خاندان عترت و ائمّه ی اطهار (ع) و اهل بیتش در منازل ، توسّط ن منعقد می شود و نام مبارک پنج تن آل عبا (ع) بر آن نوشته و یا با گلدوزی منقّش و مزیّن نموده اند . در آن صد و بیست تسبیح سبز رنگ است که ن با آن ها ذکر پرفیض صلوات می فرستند و برای اجابت دعا و حوائج نذر می کنند .

جشن تولّد :

بعضی از ن این روستا برای فرزندان خود با دعوت دلخواه و با صرف شیرینی و گاهی با دادن ولیمه جشن تولّد می گیرند .

ترحیم :

مراسم ترحیم میّت از ابتداتا سالگرد در مساجد ، به ویژه در مسجد الهادی که در گورستان این روستا واقع است برگزار می شود و مردم گل های مصنوعی می خرند و در این مجلس شرکت می نمایند و بهای ان ها را به فقرا و مستمندان هدیه و تقدیم می نمایند .

در شب اوّل لیله القبر دفن در مساجد و منازل ، نماز وحشت می خوانند و ثواب آن را جهت شادی روح نثار می کنند و در نزدیکی این شب در مسجد الهادی شب غریبی می گیرند و با فاتحه و دعا و . طلب عفو و آمرزش برای میّت و صبر و استقامت برای بستگانش از خداوند رئوف و غفور و رحیم مسئلت می دارند و همچنین برای تسلیت و تسکین و دلداری و آرامش قلب و عرض ارادت بازماندگان به منزل متوفّی می روند .

پروردگار بخشنده ی مهربان ، اموات این روستا را مورد عفو و بخشش و غرق در نور و وفور نعمات بهشتی و مستفیض و بهره مند بگرداند و بقا و طول عمر با برکت برای مردم آن عنایت کند .

نیاز و پیشنهاد :

مردم این روستا مثل سایر جاها دارای مشکلاتی هستند و امید است که رفع و چاره ی نیازها بشود .

ریل باری حمل و نقل مواد برای کارخانجات از این روستا می گذرد و امنیّت و مصونیّت آنان را سلب نموده و خطرات جانی و مالی را در پی دارد و لذا نیاز است حاشیه و کنار آن با نرده کشی و . محکم کاری بشود .

زاینده رود از این روستا به طرف شهر اصفهان جریان دارد و فضای مناسبی برای تفریح و گردش ایجاد کرده است . بنابراین ، حاشیه و اطراف آن را بوستان و فضای سبز و آلاچیق و لوازم گردشی و رفاهی و وسایل ورزشی ثابت و سایر مومات لازم و مربوطه فراهم گردد که موجب افزایش خوش منظری و جذّابیّت و زیبایی روستا بشود که از طبیعت بکر و با نشاط و طراوت کوهستان و رودخانه و شالیزارها و کشتزارها و درختان متنوّع برخوردار است .

راه ارتباطی با شهر مبارکه کم عرض است و تردّد خودروها به خصوص خودروهای سنگین را سخت نموده و برای اهالی مشکل ساز است و موجب خطر تصادف و صدمات می شود . لذا نیاز به بازسازی و عریض نمودن جادّه می باشد .

در مرمّت و بازسازی آثار فرهنگی و مذهبی ، مراقد منوّر و تابناک امامزادگان (ع) جلیل القدر که این محل را به مکان مقدّس و زیارتی و معنوی تبدیل نموده ، همّت مضاعف شود . آستان متبرّکه و شبستان و رواق و مراکز رفاهی و آسایشی برای زائران آماده و فراهم شود . این بقاع تابناک و نورانی یادگار اهل بیت معصومین (ع) هستند که الطاف رئوف العباد است که به این مردم مؤمن مبذول فرموده است که باید قدردان بود و شکر و سپاس به پیشگاه ربوبی خداوند عزّ و جل نمود .

بازسازی آثار تاریخی که نامگذاری روستا به افتخار یکی از این نمادها و آثار معماری بی نظیر قدیمی است و لذا به مرمّت و تکمیل این هنر بارز هنرمندان ایرانی اقدام مقتضی و مؤثّر شود و به حفظ و حراست آن ها توجّه ویژه شود .

برای جلوگیری از اسراف و هدررفت آب ، کشاورزی در حالت بحران و کمبود است . جوی های آب طرح انهار بتنی و سیمانی شود و مقداری که از آن ها مانده اقدام فوری شده و رفع گردد .

تشکیل دوره ی تمام آموزشی متوسّطه (دبیرستان) - کادر کامل و مایحتاج بهداشت و درمان - امکانات مجموعه فرهنگی و ورزشی - آموزش کشاورزان و دامداران جهت گسترش و توسعه - ایجاد بعضی از ادارات ضروری و یا نمایندگی آن ها - پرداخت به موقع بیمه ی خسارات کشاورزی و تحت پوشش قرار دادن بیمه برای همه ی کشاورزان و .

از ذوالجلال و الاکرام و ذوالعزّه و الاقتدار ، تندرستی و موفّقیّت و سعادت و عزّت و سرافرازی و عافیت دنیا و آخرت مردم این روستا را مسئلت داشته و خواهانیم . ان شاء الله التعالی .

بسم الله الرّحمن الرّحیم

تحقیقات و علوم درباره گیاهان هرچه بیشتر شود فوائد و منافع آن ها کشف و آشکار می گردد و لذا از خواصّ مفید و نعمات زیادتری مورد استفاده قرار گرفته و در جهت تندرستی و مداوای بیماری ها مؤثّر و نافع است .

آنچه پروردگار آفریده است خیلی از آن ها مجهول و ناشناخته می باشد و دانشمندان و به ویژه گیاه شناسان باید هرچه در توان دارند اقدام عملی و پژوهشی مستمر بنمایند تا همه از این موهبت های فیض بی کران بهره مند شوند .

در این مجال کم نمی شود تمام نعمت های گیاهان را حتّی شمارش کرد .

اسطوخودوس :

ضدّ تشنّج - ضدّ عفونی کننده - قابض - مسکّن اعصاب - مدر و برای امراض ریوی و استسقاء و طحال نافع است .

جوشانده ی آن برای سینه درد و تنگی نفس مفید است .

در فارسی به این گیاه خیری دشتی گویند .

خوشبوترین گل های صحرایی بوده و عطر آن شهرت جهانی دارد و میکروب کشی قوی است و بوییدن آن دماغ را باز می کند و ترشّحات زکامی را از بین می برد و دافع سردرد است و سرماخوردگی را درمان می کند و مقوّی معده و اشتهاآور و صفرا را می برد و برای اختلالات کبدی و طحال مفید و از هجوم خون به سر جلوگیری می نماید . برای ضعف بنیه ، اغماء ، صرع ، میگرن ، ضعف اعصاب ، تپش قلب ، حسّاسیت و تنگی نفس نافع است و ضماد آن رماتیسم ، نقرس ، کوفتگی و دررفتگی را درمان می نماید و در صنعت عطرسازی و صابون سازی به کار می رود و گل زینتی است . (تحفه ی حکیم مؤمن)

دمنوش آن معالجه تنگی نفس و آنژین و گلودرد است .

مربّای گل آن مداوای سرفه های شدید و سیاه سرفه است .

خوردن آن با عسل تقویت ذهن است . صرع - مالیخولیا و جنون - وسواس - تشنّج - بی حسّی - آبریزش بینی و غم و اندوه را از بین می برد .

محرّک اعصاب ، مانع عفونت اخلاط ؛ جوشانده ی آن برای امراض سینه ، آسم و تنگی نفس ، مقوّی دستگاه تناسلی ادراری و دفع موادّ اضافی خون است و دارای اسانسی با بویی شبیه به نعناع .

معالج امراض ، دل و دماغ - امعاء و احشاء - سرفه و نزله - بلغم - معده - شهوت - مفاصل و نقرس و . در طبیعت گرم و خشک ، مفید حال سردمزاج ها . هرگاه هر روز مشتی از آن را دفع کرده با نبات خورده شود ، دل و دماغ و بدن و امعاء و احشاء سردمزاج ها را قوّت می دهد . ضماد پخته ی آن در محلّ درد ، درد مفاصل و نقرس و رگ را دفع می نماید و خوردن برای گرم مزاج ها مضر و جهت رفع ضرر آن باید سکنجبین نوشید .

افسنطین :

اغلب به صورت گرد یا طنطور استفاده می شود . دفع کننده ی گازهای معده و رفع بوی بد دهان است و جوشانده ی آن خون را تصفیه کرده و مقوّی و تب بر است . دفع کرم کدو و تب های نوبه ای و تشنگی و رفع ریزش مو است .

در فارسی به آن خاراگوش و مروه می گویند . ضدّ کرم و مقوّی معده - اشتهاآور - مسهل صفرا و سودا - درمان کابوس و سرگیجه ، مالیخولیا و ورم طحال و رحم و روده و کبد در اعصاب و بواسیر و ورم چشم است .

عادات ماهانه ی ن را منظّم می کند و ضماد پخته ی آن رفع درد چشم و ورم آن و ورم بناگوش و چرک و عفونت گوش و جوشانده ی آن برای سنگینی نافع است . با روغن مخلوط شود و بر بدن مالیده شود ، پشه و مگس را دور می کند . تب بر و ضدّ یرقان و درمان اسهال مزمن و نفخ و سرعت جریان خون و خون را جذب می نماید و ترشّحات نه را دفع می کند . کسانی که حسّاسیت دارند و بیماران عصبی و خونریزی از خوردن پرهیز کنند و نباید زیاد مصرف شود . دمکرده ی آن تب بر و قند را کاهش می دهد .

افسنطین وقتی به گل می نشیند باید آن را چید و در سایه و جای خشکی آویزان کرد تا زودتر خشک شود . در کوه ها به طور وحشی می روید و آن را کشت هم می کنند .

زود حل شونده و بازکننده ی اخلاط از یکدیگر است . نیروی جنسی را زیاد و مسهل صفرا و سایر اخلاط و پاک کننده معده و عروق از رسوبات و سینه و ریه ها و مقوّی بدن است . نافع کبد ، مدر بول و حیض و عرق آور و کشنده انواع کرم های دستگاه گوارشی و ضدّ سمّ خورده شده - بادشکن و ضدّ لولیت یا قولنج برای یرقان و سوزش بدن و تب های مزمن مؤثّر است . مالیدن آب پخته ی آن خارش بدن دفع می کند و برطرف می کند . گازهای روده و تقویت حافظه می باشد و نشاط آور و دافع خونریزی معده است .

اکلیل :

جوشانده ی آن معده را پاک می کند . اشتهاآور - رفع تشنگی - مقوّی معده - رافع یرقان و کم خونی قاعده ی ن است - دارویی مقوّی - معرّق و قابض - جوشانده ی آن تقویت اعصاب و سردرد را دفع می کند - برطرف کننده ریزش مو و شوره ی سر .

مقوّی - محرّک - قاعده آور - مقوّی هاضمه - درمان ضعف اعصاب و میگرن و رفع تشنگی ، یرقان و ورم کلیه و تپش قلب - تنطور آن رفع شوره سر - ماساژ سر با جوشانده ی آن و معده و اشتهاآور و رفع تشنگی و کم خونی و قاعده آور و معرّق و قابض و اعصاب و سردرد را برطرف می کند .

اوکالیپتوس :

دارویی است بسیار معطّر و سودمند . اسانس آن برای ضدّ عفونی جهاز تنفّسی - جوشانده برگ های آن رفع تب و تورّم است - روغن خالص آن رفع سرماخوردگی ها و بیماری های حلق و آسم - ضدّ عفونی خوبی و هر جا درخت آن باشد ، پشه ی مالاریا آن جا نیست و فضای اطراف آن چون دکّه ی عطّاران معطّر است و تخم آن با داروهای سرفه مخلوط کرده به بیماران مبتلا به سرفه می دهند و تخم آن برای رفع ورم ها به ویژه ورم ریوی است . برگ های آن خاصیّت ضدّ عفونی دارد . جوشانده ی برگ آن ضدّ تب و لرز است . برونشیت را رفع می کند . جویدن برگ های آن لثه را محکم می کند . جوشانده ی برگ آن رفع مسلول و دفع اخلاط می کند .

برگ و اسانس آن ضدّ عفونی محیط ساختمان می کند و ضدّ عفونی مجاری ادرار و چرک آن را از بین می برد . بوی بد دهان را از بین می برد . اسانس آن شپش را از بین می برد و زیاده روی آن موجب فلج دستگاه تنفّس و ورم معده و ورم کلیه و پیدا شدن خون در ادرار می شود .

روغن خالص آن رفع سرماخوردگی ، امراض گلو و سوختگی ها می کند و درمان سردرد و درد سینه و زکام است .

روغن اوکالیپتوس و زیتون مساوی مخلوط شود از ریزش مو و طاسی جلوگیری می کند .

انیسون :

حل کننده بادها و گازهای جهاز هاضمه - اشتهاآور - رفع درد سینه و بواسیر - زیاد شدن شیر ن .

آنقوزه :

درمان تنگی نفس - سیاه سرفه - معده - محلّل بادها و ضدّ کرم معده است .

محلّل بادها - ضدّ تشنّج و کرم معده و رفع تنگی نفس و سیاه سرفه .

آوین :

درمان سیاه سرفه ، سرفه های تشنّجی و حل کننده ی بادها ، مقوّی معده و ضدّ عفونی می کند .

بلسان :

محرّک - بادشکن - مقوّی و معرّق - نافع تب ها و سرماخوردگی و اعصاب - جوشانده ی بلسان مخلوط با بابونه رفع بی نظمی قاعده ی ن می نماید .

بادرنجبویه :

درمان بیماری های کبد و سوء هضم و مقوّی است . نشاط آور - مقوّی حواسّ پنج گانه و اعصاب و قلب - هضم کننده ی غذاهای سنگین - تقویت حافظه - ضدّ تنگی نفس و ضدّ تپش قلب - آرامش در خواب - جویدن آن بوی بد دهان را رفع می کند - کوبیده و پخته شده برای درد مفاصل مفید است و برای خارش بدن نافع است .

سرد و تر ، برای اعصاب و حلق مضر است ؛ مصلح آن قند و عسل است . تقویت معده و قلب و رفع صفرا و حرارت بدن می کند و رفع خفقان و وحشت می کند . دارای ویتامین های A - B - C و نرم کننده ی سینه و رفع سردرد است .

نافع بیماری های کبد و یبوست هاست . مقوّی قلب و مغز و مداوای بیماری های حمله و غش - بی خوابی - پریشان حالی - صدا کردن گوش و مالیخولیا - جلوگیری از سکته های مغزی و قلبی می کند - درمان بیماری های سوداوی - بو کردن آن نشاط آور و دماغ را باز می کند و نافع معده و اسهال و دل پیچه می کند - جویدن برگ آن بدبویی دهان را رفع می نماید - مضمضمه جوشانده ی برگ آن معالجه ی پیوره و فساد دندان هاست . استشمام آب جوشانده ی آن رفع تنگی نفس و آسم و تسکین درد مفاصل است و بوییدن برگ آن رفع ضدّ عفونی مجاری تنفّسی - نشستن در آب جوشانده ی آن جهت باز شدن عادت ماهانه ن مفید است .

بیدمشک :

علاج بیماری های قلب - تشنگی - رطوبت و بلغم - خونریزی - خون دماغ - زگیل و جوش - ورم اعضاء - غش و جنون و . آشامیدن جوشانده ی برگ آن مسهل بلغم و سودا و آشامیدن آب جوشانده ی آن با شکر ، سفتی ادرار را باز می کند و طحال را از سفتی باز کرده و رافع غش و مالیخولیا و سردرد و ترس است و تب و لرزه و خفگی و ناراحتی رحم را دور می کند و این نوشیدنی درد مفاصل و نقرس و گزیدگی عقرب و ضرر ادویه ی سمّی را دفع می کند . صمغ بیدمشک تقویت چشم است .

بومادران :

مقوّی و معرّق - دفع آنفلوآنزا و تب و سرماخوردگی ها - جریان خون منظّم و پوست بدن را باز میکند .

بابونه :

جوشانده ی آن برای زکام مفید است و نافع دل درد و تشنّجات .

بابونه در پلو و آش و خورش ها مصرف می شود . از گل ان برای رنگ کردن مو به کار می رود و شفّاف و درخشنده می کند . مقوّی معده و مسکّن دردهاست . اسانس گل آن ضدّ عفونی می کند . خوردن آن گویچه های سفید خون را زیاد می کند - با گل های آن دمنوش خوبی است - برگ آن غذا را لطیف الهضم می کند - ادرار و شیر و عرق را زیاد می کند و قاعده آور برای ن است . درمان بیماری های سردرد و آبریزش بینی و بادشکن و کیسه ی صفرا را باز می کند و ورم بیضه را برطرف می نماید . دفع عفونت سودا و بلغم و تب ها و قولنج روده و عاات ماهانه ن را باز می کند و دود کردن آن باعث دوری ات می شود . سنگ های مثانه را خرد می کند و پرده ای که جنین در آن است را خارج می کند .

ضدّ تشنّج و کرم است و تب بر و برای معده و سوء هاضمه مفید است و دمکرده ی آن اعصاب را تسکین و هضم غذا را تسهیل می دهد . مبتلایان به رماتیسم و اعصاب ، روغن آن در جای دردناک بدن بمالند آرام می شود و از دمکرده ی گل بابونه به عنوان تنقیه اطفال استعمال می شود .

تقویت معده - تب بر - تسکین دهنده ی دردهای یک طرفه و عصبی - دفع کرم و زردی هیستری استفاده می شود . (گیاهان دارویی - جلد 2)

حل کننده ی قوی - زود حل می شود - مدر عرق و بول و حیض است . جلوگیری از ه شدن خون و سنگ های مثانه است و ضدّ درد مثانه و تنگی نفس و سرفه و کلیت و ضدّ ورم معده . بادشکن و برطرف کننده ی سستی کمر درد است . نشستن در آب پخته ی آن جهت دردهای رحمی و لگنی مؤثّر است و مالیدن آب تازه آن بر کشاله ی ران و دستگاه تناسلی مفید است .

بادیان یا رازیانه :

برای درمان دل درد و تشنّجات معده در شیر جوشانده و بخورند رفع می شود و بخار آن چشم را تقویت می کند و امراض آن را مداوا می نماید .

مولّد شیر مادر و بول و حیض ، گشاینده ی سده های جگر و کلیه ها و سینه و مثانه و مقوّی معده و چشم و بادشکن و ضدّ ورم معده و قولنج و مداوای غش و خفقان و قابض است .

منابع : اسرار زندگی - راهنمای تندرستی - طب صادق (ع) - نسخه شفا - طبّ سنّتی - طبّ مفید - زبان خوراکی ها - حکیم خانواده - نجات از مرگ مصنوعی - دکتر برای همه - گیاهان دارویی (جلد 3) - طبّ الکبیر .

خداوند غنی الحمید روزی و نعمات وافر خود را برای همه بیفزاید . ان شاء الله التعالی